از نفت تا فرودگاه؛ چرا میلیاردها دلار هزینه نظامی نتوانسته عربستان را از حملات حوثی‌ها نجات دهد؟
عربستان سعودی سالانه ده‌ها میلیارد دلار برای دفاع نظامی هزینه می‌کند و به جنگنده‌های پیشرفته آمریکایی، سامانه‌های پدافند موشکی پاتریوت و تاد و تجهیزات نظامی اروپایی مجهز است؛ با این حال، حملات موشکی و پهپادی حوثی‌های یمن بار دیگر آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی این کشور را آشکار کرده است.
به گزارش دیروزبان به نقل از سی‌ان‌ان، حملات اخیر حوثی‌ها به فرودگاه‌ها، تأسیسات نفتی و دیگر اهداف راهبردی عربستان نشان می‌دهد که حتی برخورداری از تسلیحات پیشرفته نیز تضمینی برای حفاظت کامل از یک کشور در برابر حملات ترکیبی موشکی و پهپادی نیست. عربستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۸۳ میلیارد دلار برای امور نظامی هزینه کرد و در زمره بزرگ‌ترین هزینه‌کنندگان نظامی جهان قرار گرفت.
حفاظت از کشوری با وسعت زیاد
یکی از مهم‌ترین چالش‌های عربستان، وسعت جغرافیایی این کشور و پراکندگی اهدافی است که باید از آنها محافظت شود. تأسیسات نفتی، پالایشگاه‌ها، فرودگاه‌ها، مراکز نظامی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل در مناطق مختلف این کشور گسترده شده‌اند و حفاظت هم‌زمان از همه آنها به منابع و تجهیزات فراوانی نیاز دارد.
بیشتر بخوانید:
عربستان از جنوب با یمن و گروه حوثی‌ها مواجه است و از شمال نیز با خطر حملات پهپادی گروه‌هایی در عراق مواجه می‌شود. این وضعیت باعث شده است که سامانه‌های دفاعی عربستان ناچار باشند در چندین جبهه و در برابر انواع مختلف تهدید فعالیت کنند.
حوثی‌ها با استفاده از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادهای دوربرد، تلاش می‌کنند سامانه‌های دفاعی عربستان را تحت فشار قرار دهند. موشک‌های کروز به دلیل پرواز در ارتفاع پایین، شناسایی و رهگیری دشوارتری دارند. همچنین، برخی موشک‌های بالستیک جدیدتر به قابلیت تغییر مسیر در طول پرواز مجهز هستند؛ قابلیتی که رهگیری آنها را پیچیده‌تر می‌کند.
به این ترتیب، مسئله تنها تعداد موشک‌های رهگیر یا کیفیت رادارها نیست، بلکه توانایی شناسایی هم‌زمان اهداف متعدد و تخصیص درست منابع دفاعی نیز اهمیت زیادی دارد.
تغییر تاکتیک‌های حوثی‌ها
به نوشته سی‌ان‌ان، توانمندی‌های نظامی حوثی‌ها در سال‌های گذشته افزایش یافته و این گروه اکنون از ترکیبی از موشک‌ها و پهپادهای دوربرد استفاده می‌کند.
این گروه پس از سال‌ها درگیری با عربستان، خواستار توقف حملات هوایی سعودی‌ها در حمایت از نیروهای دولت یمن و پرداخت میلیاردها دلار غرامت شده است. حوثی‌ها همچنین تهدید کرده‌اند که حملات به اهداف اقتصادی و کشتیرانی عربستان را ادامه خواهند داد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه اعلام کرد تهران آماده است برای آغاز مذاکرات میان عربستان و حوثی‌ها کمک کند. محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی حوثی‌ها، نیز مدعی شد که ریاض با میانجی‌گری موافقت کرده، اما این گروه پیشنهادهای آتش‌بس دو هفته‌ای و یک‌ماهه را نپذیرفته است.
دوراهی دشوار محمد بن سلمان
عربستان اکنون با انتخابی دشوار روبه‌روست: تشدید حملات هوایی یا تلاش برای دستیابی به توافقی سیاسی با حوثی‌ها.
از یک سو، عقب‌نشینی در برابر حملاتی که به کشته‌شدن غیرنظامیان و آسیب‌دیدن زیرساخت‌های حیاتی منجر شده، می‌تواند موقعیت منطقه‌ای ریاض را تضعیف کند. از سوی دیگر، افزایش حملات نظامی ممکن است موج تازه‌ای از حملات موشکی و پهپادی را به دنبال داشته باشد.
این مسئله برای محمد بن سلمان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا او می‌خواهد عربستان را به مقصدی جهانی برای سرمایه‌گذاری، فناوری و گردشگری تبدیل کند. حمله به فرودگاه‌ها، مراکز داده، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و زیرساخت‌های نفتی می‌تواند این برنامه‌ها را با مخاطره روبه‌رو کند.
به نوشته سی‌ان‌ان، حتی یک عملیات زمینی گسترده برای شکست حوثی‌ها نیز چندان محتمل به نظر نمی‌رسد. این گروه در مناطق کوهستانی یمن ریشه دوانده، تجربه جنگی قابل توجهی کسب کرده و شناخت خوبی از جغرافیای منطقه دارد.
آیا آمریکا به کمک عربستان می‌آید؟
ریاض در تلاش است حمایت متحدان خود را برای مقابله با حوثی‌ها جلب کند. پاکستان و مصر از جمله کشورهایی هستند که آمادگی خود را برای حمایت از عربستان اعلام کرده‌اند. با این حال، تأمین سامانه‌های دفاعی بیشتر نیز با محدودیت‌هایی روبه‌روست؛ زیرا جنگ با ایران ذخایر تسلیحاتی آمریکا را تحت فشار قرار داده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تمایلی آشکار به ورود مستقیم به یک درگیری تازه در خاورمیانه نشان نداده، هرچند احتمال حملات آمریکا علیه حوثی‌ها را رد نکرده است.
تجربه عملیات‌های قبلی آمریکا نیز چندان امیدوارکننده نیست. واشنگتن سال گذشته بیش از یک میلیارد دلار برای یک کارزار هفت‌هفته‌ای حملات هوایی علیه حوثی‌ها هزینه کرد؛ عملیاتی که نتوانست این گروه را از صحنه یمن حذف کند.