ایلان ماسک میخواهد انتخابات آمریکا را بخرد؟ | قمار ۳۶۶ میلیون دلاری برای نجات ترامپ
این هفته مشخص خواهد شد که آیا دونالد ترامپ همچنان اکثریت را در کنگره آمریکا حفظ میکند یا نه. اما انتخابات میاندورهای آمریکا فقط آزمونی برای سنجش محبوبیت رئیسجمهور نیست؛ این انتخابات محک مهمی برای اندازهگیری دامنه قدرت ثروتمندترین مرد جهان، ایلان ماسک، نیز به شمار میرود.
به گزارش دیروزبان، قدرت در قرن بیستویکم چهرهای مشخص دارد؛ چهرهای با پیشانی بلند، فکی قدرتمند و ظاهری که گویی گذر زمان چندان بر آن اثر نگذاشته است. این چهره متعلق به ایلان ریو ماسک ۵۵ ساله است؛ مردی که نهتنها ثروتی باورنکردنی در اختیار دارد و مدتی حتی نخستین تریلیونر جهان بود، بلکه مالک شرکتهایی است که زیرساختهای حیاتی زندگی امروز را کنترل میکنند.
شرکتهای او بر نحوه ارتباطات ما از طریق شبکه اجتماعی ایکس، رفتوآمدمان روی زمین با تسلا و حتی فعالیتهای فضایی از طریق اسپیسایکس تأثیر تعیینکننده دارند.
ماسک؛ مردی فراتر از یک میلیاردر
به گفته کارشناسان، سازمان فضایی آمریکا (ناسا) بدون دانش فنی و تواناییهای شرکت اسپیسایکس، پیمانکار اصلی خود، عملا قادر به ادامه بسیاری از فعالیتهایش نخواهد بود. ماسک اخیرا حتی خدمات ماهوارهای استارشیلد، یکی از زیرمجموعههای اینترنت ماهوارهای استارلینک، را محدود کرد. اختلال در فعالیت این سامانه در اوکراین میتواند به سود ولادیمیر پوتین تمام شود.
بیشتر بخوانید:
موش کاخ سفید | افشاگر رازهای جنگ در مسیر خروج | سوزی وایلز کیست؟
زنی که پیشنهاد ۴۰ میلیون دلاری را رد کرد تا ایلان ماسک را رسوا کند
ثروتمندترین مرد جهان در تریلر زندگی میکند! | عکس
چرا ایلان ماسک در عکس یادگاری چهرهاش را تغییر داد؟ | هراس از اسکن چهره | ببینید
به این ترتیب، یک میلیاردر خصوصی میتواند در صورت تمایل، بر روند جنگها نیز تأثیر بگذارد. البته تاریخ آمریکا همواره شاهد حضور سرمایهداران بانفوذ بوده است. در قرن نوزدهم، جان دی. راکفلر با ثروت نفتی خود بخش بزرگی از اقتصاد آمریکا را تحت سلطه گرفت و بعدها بانکداری به نام جی.پی. مورگان عملا کنترل بخش مهمی از امور مالی دولت را در دست داشت.
با این حال، هیچیک از آنها در مقیاس جهانی به اندازه ماسک تأثیرگذار نبودند. امپراتوری او زیرساختهای حیاتی بسیاری را در اختیار دارد و نهتنها سبک زندگی مردم، بلکه ساختار اجتماعی و حتی امور عمومی کشورها را تحت تأثیر قرار میدهد. این وضعیت را میتوان نوعی مشارکت دولت و بخش خصوصی دانست که در نهایت به زیان منافع عمومی تمام میشود.
آیا میتوان انتخابات آمریکا را خرید؟
ماسک اکنون میخواهد ثابت کند که خریدن انتخابات فقط در کشورهایی مانند گرجستان یا تایلند امکانپذیر نیست و حتی در ایالات متحده آمریکا نیز میتوان با پول نتیجه انتخابات را تحت تأثیر قرار داد.
البته ممکن است برخی بدبینان بگویند او این کار را در انتخابات ۲۰۲۴ انجام داده است. این ادعا تا حدودی درست است، اما تمام واقعیت را بیان نمیکند. ترامپ در آن انتخابات توانست آرای عمومی بیشتری به دست آورد، زیرا فضای سیاسی و اجتماعی کشور به سود او بود؛ نه صرفا به این دلیل که ماسک در ایالت سرنوشتساز پنسیلوانیا چکهای مالی توزیع میکرد.
اما انتخابات سوم نوامبر ۲۰۲۶ شرایط متفاوتی دارد. ترامپ اکنون نامحبوبتر از هر رئیسجمهور مستقر دیگری در تاریخ معاصر آمریکاست. نظرسنجیهای اخیر نشان میدهند حتی ایالتهایی که دو سال پیش با اختلاف قابل توجهی به او رأی داده بودند، دیگر پایگاههای مطمئن جمهوریخواهان نیستند. ایالتهای بهشدت جمهوریخواهی مانند کانزاس، آلاسکا و تگزاس نیز به میدان رقابت نزدیک میان دو حزب تبدیل شدهاند.
۳۶۶ میلیون دلار برای نجات جمهوریخواهان
اگر در انتخابات سوم نوامبر ورق بار دیگر به سود ترامپ برگردد، ایلان ماسک یکی از عوامل اصلی این اتفاق خواهد بود. او تاکنون ۳۶۶ میلیون دلار به شبکه سیاسی و انتخاباتی جمهوریخواهان تزریق کرده تا به قول خودش به دوست صمیمیاش، یعنی رئیسجمهور آمریکا، کمک کند.
از این مبلغ، ۱۵۰ میلیون دلار صرف حمایت از نامزد مورد حمایت ترامپ در رقابتی شکننده در ایالت تگزاس شده است.
اما حمایت مالی ماسک صرفا لطفی دوستانه به ترامپ نیست. او با این سرمایهگذاری در واقع از منافع شخصی و تجاری خود نیز محافظت میکند. امپراتوری اقتصادی ماسک، بهویژه پس از آغاز دومین دوره ریاستجمهوری ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵، پیوند عمیقی با دولت آمریکا پیدا کرده است.
در صورت از دست رفتن اکثریت جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان یا سنا، شرایط برای ماسک نیز دشوار خواهد شد. پروندههای متعدد کارگری و حقوقی علیه او و شرکتهایش جریان دارد؛ از جمله یک دادخواست جمعی درباره مرگ ۶۷ نفر که در آن، تسلا به پنهانکردن عمدی نقصهای ایمنی خودروهای خودران متهم شده است.
شکست ترامپ، کابوس ماسک؟
اگر جمهوریخواهان در انتخابات شکست بخورند و ترامپ به رئیسجمهوری با کمترین قدرت سیاسی تبدیل شود، دموکراتها احتمالاً کمیتههای تحقیق متعددی علیه او، خانوادهاش و همچنین ایلان ماسک و شرکتهایش تشکیل خواهند داد.
نقش ماسک در سازمان دولتی «دوج» که با هدف افزایش کارآمدی دولت تشکیل شده بود و اکنون منحل شده، نیز احتمالا زیر ذرهبین دموکراتها قرار خواهد گرفت. او در آن دوره عملا در جایگاه فرمانده پروژهای قرار داشت که به کوچکسازی و تخریب ساختارهای اداری دولت متهم شد.
پیروزی دموکراتها همچنین میتواند به موج مقرراتزدایی پایان دهد؛ همان سیاستی که زمانی ماسکِ طرفدار آزادی اقتصادی و محدودسازی دولت را به ترامپ نزدیک کرد.
اما یک تناقض بزرگ وجود دارد: وقتی فردی مانند ماسک خود به بخشی از ساختار دولت تبدیل شده و از امکانات آن سود میبرد، آیا همچنان خواهان کوچککردن دولت خواهد بود؟
ایلان ماسک شاید از نظر میزان حضور و نفوذ در عرصههای مختلف بینظیر باشد، اما پدیدهای که او نمایندگی میکند، بسیار بزرگتر از یک فرد است؛ پدیدهای که در آن ثروت خصوصی میتواند به قدرت سیاسی تبدیل شود و مرز میان منافع عمومی و منافع صاحبان سرمایه را از میان بردارد.