کاهش چشمگیر اندازه پرندگان در ۸۰ سال گذشته
یک مطالعه علمی بینالمللی، به سرپرستی دانشگاه بارسلونا، نشان میدهد که اندازه متوسط پرندگان در قلمروهای بومی در آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا از سال ۱۹۴۰ تا ۲۰۲۰ تا ۷۲ درصد کاهش یافته است، پدیدهای نگرانکننده که پیامدهای زیستمحیطی و فرهنگی عمیقی دارد.
به گزارش دیروزبان، در این تحقیق، دانشمندان با استفاده از یادآوریهای بومیان محلی و مقایسه مشاهدات گذشته و حال، به دادههایی درباره تغییرات در اندازه بدن پرندگان دست یافتهاند. این دادهها شامل بیش از ۶,۹۰۰ مشاهده از ۲۸۳ گونه پرنده است که توسط ۱,۴۳۴ فرد بالغ در بیش از ۴۰ مکان مختلف ثبت شده است. در نتیجه مشخص شد که پرندگان امروزی از لحاظ وزن متوسط بسیار کوچکتر از گونههای مشاهدهشده در دهه ۱۹۴۰ هستند.
بومیان جوامع مختلف مانند تسیمانه در آمازون بولیوی، بارها گفتهاند که دیگر پرندگان بزرگ و نمادین مثل ماکاوها یا پَواها را نمیبینند و به جای آن گونههای کوچکتر و معمول شهری را میبینند که ارتباط فرهنگی و معنوی کمتری با محیطشان دارند.
پیامدهای فرهنگی و معنوی
برای بسیاری از جوامع بومی، پرندگان نه تنها بخشی از اکوسیستم بودند، بلکه در آیینها، رقصها و نامگذاری مکانها نقشی نمادین و فرهنگی ایفا میکردند. یکی از پژوهشگران، یولاندا لوپز مالدونادو، از رقصها و مراسمی سخن گفت که حضور پرندگان خاص در آنها نقش محوری داشته و با کاهش و ناپدیدی برخی گونهها، این سنتها در معرض فراموشی قرار گرفتهاند.
علل احتمالی کوچک شدن پرندگان
اگرچه این مطالعه بهطور مستقیم به علل کاهش اندازه بدن پرندگان نمیپردازد، محققان برجسته این پدیده را با تغییرات اقلیمی، جنگلزدایی و قاچاق حیاتوحش مرتبط میدانند. به طور کلی، گونههایی که بهتر با اختلالات انسانی سازگار شدهاند (مانند پرندگان کوچکتر که در مناطق شهری هم زندگی میکنند) اکنون بیش از همیشه دیده میشوند، در حالی که گونههای بزرگتر و حساستر به تدریج ناپدید میشوند.
تراز علمی و دانش بومی
یکی از بخشهای برجسته این تحقیق، توجه به «حافظه زیستمحیطی» جوامع بومی است؛ دانشی تجربهشده و نسلبهنسل منتقلشده که به تازگی در مطالعات علمی به رسمیت شناخته شده است. پژوهشگران تأکید دارند که ترکیب دانش بومی و علم مدرن میتواند ابزار قدرتمندی برای حفاظت از تنوع زیستی باشد و باید در سیاستهای زیستمحیطی بیشتر به آن توجه شود.