روایت یک بدکاره از پشت پرده قدرت
نخستوزیر چگونه در دام رسوایی یک زن افتاد؟
تابستان ۱۹۸۹ برای ژاپن فصل بحران اعتماد بود؛ سیاستمداران زیر سایه رسواییهای مالی، افکار عمومی خشمگین بود و جامعه سیاسی در تلاش بود چهرهای تازه و پاکتر از قدرت ارائه کند.
به گزارش دیروزبان، در چنین فضایی، «اونو سوسوکه» به نخستوزیری رسید؛ سیاستمداری باسابقه که بسیاری او را چهرهای آرام، منضبط و واجد اعتبار اخلاقی میدانستند. اما تنها سه روز بعد، رسواییای شخصی و سیاسی، دولت کوتاهمدت او را به لرزه انداخت؛ ماجرایی که نام یک گیشا بهنام «میتسوکو ناکانیشی» را برای همیشه وارد تاریخ معاصر ژاپن کرد.
سیاستمداری با پرستیژ عمومی
اونو از چهرههای قدیمی حزب لیبرالدموکرات بود. او سابقه خدمت در جنگ جهانی دوم را داشت و سالها پس از آن نیز از سیاستمداران شناختهشده ژاپن باقی مانده بود. زندگی خانوادگیاش نیز در نگاه بیرونی، بیحاشیه و منظم به نظر میرسید: ازدواج با «چییو» در سال ۱۹۴۹، تولد دو دختر و تصویری از یک مرد خانوادهدوست که کمتر نشانی از جنجال در آن دیده میشد. به همین دلیل، انتصاب او در سوم ژوئن ۱۹۸۹ امیدهایی را برای بازسازی اعتماد عمومی برانگیخت. اما این تصویر دیری نپایید.
بیشتر بخوانید:
اجرای بارداری جنجالی خانم شهردار | به راه افتادن بحث ملی درباره یک بارداری
جنجال رقص دیوانهوار نخستوزیر ژاپن در کاخ سفید | عکس
روایت یک گیشا از پشت پرده قدرت
چهارم ژوئن، مجله «ساندی ماینیچی» روایتی منتشر کرد که همهچیز را تغییر داد. «میتسوکو ناکانیشی»، زنی ۴۰ ساله که خود را گیشا معرفی میکرد، مدعی شد در سال ۱۹۸۵ با اونو آشنا شده است. او در یکی از «ریوتی»ها، رستورانهای سنتی و خصوصی ژاپن در منطقه گیشانشینِ کاگورازاکا توکیو کار میکرد؛ جایی که گیشاها در آن به مهمانان خدمات فرهنگی و هنری میدهند.
به گفته ناکانیشی، نخستوزیر آینده در یکی از دیدارها از سوابق سیاسی خود سخن گفته و سپس در حالی که او مشغول خواندن بوده، دستش را با خشونت گرفته و پیشنهادی صریح مطرح کرده است: در ازای رابطه جنسی یا همراهی ماهانه، ۳۰۰ هزار ین دریافت کند. ناکانیشی میگوید به دلیل شرایط اقتصادی دشوار و نیز ساختار خاص جهان گیشاها، این پیشنهاد را پذیرفته و این رابطه حدود پنج ماه ادامه داشته است. او مدعی شد در مجموع سه میلیون ین دریافت کرده است.
مسأله فقط خیانت نبود
در جامعه ژاپن، آنچه بیش از اصل رابطه بحثبرانگیز شد، لحن و رفتاری بود که ناکانیشی از اونو توصیف میکرد. او گفت نخستوزیر آینده بارها با یادآوری پول پرداختی، او را تحقیر کرده و حتی در برابر صاحب محل کارش با بیاحترامی با او سخن گفته است. به گفته او، اونو گاه صبح زود تماس میگرفت، وعده هدیه میداد اما آنها را هرگز نمیرساند و در پایان رابطه نیز رسم معمول هدیه خداحافظی را انجام نداده است.
نکانیشی همچنین گفت این ارتباط از نظر عاطفی نیز او را درگیر کرده بود. او یکبار پس از لغو قرار ملاقات، وقتی فهمید همسر اونو به توکیو آمده، در سرویس بهداشتی گریه کرده است. همین جزئیات انسانی، پرونده را از یک رسوایی اخلاقی صرف فراتر برد و آن را به بحثی درباره قدرت، کرامت و سوءاستفاده بدل کرد.
عذرخواهی همسر و خشم افکار عمومی
در ابتدا، ماجرا واکنش گستردهای برنینگیخت. اما وقتی ناکانیشی در تلویزیون ظاهر شد، افکار عمومی بهسرعت از حالت تردید خارج شد. در ژاپن، مسئله اصلی لزوما خود رابطه خارج از ازدواج نبود، بلکه آن چیزی بود که بسیاری آن را رفتار تحقیرآمیز نخستوزیر با یک زن آسیبپذیر توصیف میکردند.
اونو سکوت اختیار کرد، اما همسرش در مصاحبهای عمومی از مردم ژاپن عذرخواهی کرد و گفت شوهرش هنگام ازدواج به او وفاداری را وعده داده بود. با این حال، فشار اجتماعی رو به افزایش بود. گروههای فمینیستی در برابر دفتر نخستوزیری تجمع کردند و شماری دیگر از گیشاها نیز ادعاهای مشابهی درباره رفتار نامناسب او مطرح کردند.
۶۹ روز؛ کوتاهترین فصل قدرت
سرانجام، بحران سیاسی با شکست حزب لیبرالدموکرات در انتخابات مجلس مشاوران در ۷ اوت ۱۹۸۹ به نقطه عطف رسید. این نخستین شکست جدی حزب از زمان تأسیسش در ۱۹۵۵ بود. اونو دریافت که رسوایی اخلاقی او نیز در این شکست بیتأثیر نبوده است. او روز بعد استعفا داد و دوران نخستوزیریاش پس از تنها ۶۹ روز پایان یافت؛ دورهای که به یکی از کوتاهترین و پرحاشیهترین فصلهای تاریخ سیاسی ژاپن تبدیل شد.
اونو تا سال ۱۹۹۶ در سیاست باقی ماند، اما آن رسوایی هرگز از حافظه عمومی ژاپن پاک نشد. از سوی دیگر، زندگی میتسوکو ناکانیشی نیز پس از افشای آن گفتوگو برای همیشه تغییر کرد؛ زنی که با شکستن سکوت، سقوط یک نخستوزیر را رقم زد و نشان داد در سیاست، گاه یک روایت شخصی میتواند از هر بحران اقتصادی و حزبی ویرانگرتر باشد.