از پدافند هوایی تا حفاظت از زیرساختهای نفتی
موضوع مذاکرات اسرائیل و عربستان برای مقابله با حوثیها چیست؟
در شرایطی که حملات حوثیها به اهداف نظامی، نفتی و زیرساختی عربستان سعودی افزایش یافته، گزارشها از شکلگیری تماسهایی میان ریاض و تلآویو با میانجیگری آمریکا حکایت دارد؛ تماسهایی که محور اصلی آن تقویت توان اطلاعاتی و دفاع هوایی عربستان در برابر موشکها و پهپادها عنوان شده است.
به گزارش دیروزبان، رسانه عبری «اسرائیل هیوم» به نقل از مقامهای دیپلماتیک و امنیتی منطقه گزارش داده است که عربستان و اسرائیل از طریق فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در حال گفتوگو هستند. بر اساس این گزارش، کمکهای مورد بحث در مرحله کنونی بیشتر ماهیت اطلاعاتی دارد و هدف آن افزایش توان عربستان برای شناسایی و مقابله با تهدیدهای حوثیهاست.
تمرکز این همکاری همچنین بر حفاظت از زیرساختهای حیاتی، بهویژه تأسیسات نفتی و مسیرهای انتقال انرژی، قرار دارد. منابع اسرائیلی مدعی شدهاند که حملات اخیر به زیرساختهای عربستان علاوه بر حوثیها، ممکن است با فعالیت گروههای مقاومت نزدیک به ایران در عراق نیز ارتباط داشته باشد!
چرا ریاض به اسرائیل پناه برد؟
عربستان طی سالهای گذشته سامانههای مختلف پدافند هوایی را برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی در اختیار داشته، اما حملات اخیر بار دیگر آسیبپذیری تأسیسات حیاتی این کشور را برجسته کرده است.
حوثیها در هفتههای اخیر موشکها و پهپادهایی را به سمت شهرها، پایگاههای نظامی و زیرساختهای نفتی جنوب عربستان شلیک کردهاند.
مقامهای صهیونیستی میگویند ریاض توانایی اسرائیل در حوزه هشدار زودهنگام، رهگیری موشکها و مقابله با پهپادها را زیر نظر داشته است. رژیم صهیونسیتی همچنین در سالهای گذشته تجهیزات و سامانههای دفاعی خود را به برخی کشورهای دیگر صادر کرده است.
با این حال، آنچه در حال حاضر گزارش شده، لزوما به معنای استقرار نیرو یا سامانههای اسرائیلی در عربستان نیست. بر اساس گزارشهای منتشرشده، مرحله فعلی همکاری بیشتر بر تبادل اطلاعات، شناسایی تهدیدها و هشدار زودهنگام متمرکز است.
نفت؛ حلقه حساس این همکاری
اهمیت ماجرا تنها به مسائل نظامی محدود نمیشود. عربستان یکی از مهمترین صادرکنندگان نفت جهان است و هرگونه اختلال در مسیرهای صادراتی این کشور میتواند بازار انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.
تهدیدهای امنیتی در بابالمندب، مشکلات مربوط به عبور از تنگه هرمز و آسیب به خط لوله شرق به غرب عربستان، ظرفیت صادرات نفت این کشور را تحت فشار قرار داده است. این خط لوله نفت را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند و به ریاض امکان میدهد بخشی از صادرات خود را بدون عبور از تنگه هرمز انجام دهد.
در روزهای اخیر نیز گزارشهای مستقلی از حملات حوثیها به تأسیسات نفتی عربستان منتشر شده است؛ حملاتی که به گفته مقامهای سعودی تلفات و خساراتی در پی داشته است.
تشکیل ائتلافی تازه در منطقه؟
در کنار گفتوگوهای ریاض و تلآویو، گزارشها از تلاش آمریکا برای شکل دادن به یک ائتلاف منطقهای علیه حوثیها حکایت دارد. اسرائیل نیز ممکن است بخشی از این سازوکار باشد، هرچند هنوز مشخص نیست کشورهای اروپایی تا چه اندازه حاضر به مشارکت در چنین طرحی باشند.
از سوی دیگر، در تلآویو این احتمال مطرح شده که افزایش همکاری با عربستان میتواند به امتیازهای دیپلماتیک و راهبردی از سوی ریاض منجر شود. برخی مقامهای سابق امنیتی اسرائیل حتی از امکان پیوند دادن همکاریهای دفاعی با روند عادیسازی روابط سخن گفتهاند؛ موضوعی که همچنان در حد پیشنهاد و تحلیل باقی مانده است.
بازار جهانی نفت زیر فشار چند بحران
فشار بر بازار انرژی همزمان از چند مسیر وارد میشود. اختلال در صادرات ایران، تهدید مسیرهای دریایی در دریای سرخ و خلیج فارس، آسیب به زیرساختهای نفتی روسیه و کاهش ذخایر اضطراری برخی کشورها، نگرانی درباره عرضه جهانی را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، هر حمله تازه به زیرساختهای انرژی عربستان میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور داشته باشد. به همین دلیل، بحث همکاری اطلاعاتی و دفاعی میان عربستان و اسرائیل صرفا یک موضوع امنیتی دوجانبه نیست؛ بلکه بخشی از رقابت گستردهتر بر سر امنیت مسیرهای انرژی و کشتیرانی در خاورمیانه است.
با این حال، هنوز مشخص نیست این تماسها در نهایت به همکاری عملیاتی مستقیم میان ریاض و تلآویو منجر خواهد شد یا در سطح تبادل اطلاعات و هماهنگی از طریق آمریکا باقی میماند.