آیا روسیه برای حمله به یکی از کشورهای ناتو آماده می‌شود؟
هشدار اخیر ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، درباره احتمال گسترش جنگ روسیه به خاک کشورهای عضو ناتو، بار دیگر نگرانی‌ها درباره احتمال رویارویی مستقیم مسکو و ائتلاف غربی را افزایش داده است. با این حال، «تد اسنایدر»، تحلیلگر نشریه «امریکن کانسروتیو»، معتقد است شواهد موجود از ادعای حمله قریب‌الوقوع روسیه به یک کشور عضو ناتو پشتیبانی نمی‌کند.
به گزارش دیروزبان زلنسکی در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت روسیه به‌طور مستمر لهستان و کشورهای بالتیک را تهدید می‌کند و ممکن است جنگ را به دیگر نقاط اروپا و حتی قلمرو ناتو بکشاند. او همچنین مدعی شد رهبران کشورهای مختلف اطلاعاتی درباره نیت روسیه در اختیار دارند.
اسنایدر اما می‌نویسد این ادعاها در سال‌های اخیر بارها مطرح شده‌اند، بدون آنکه شواهد عمومی روشنی برای وجود یک برنامه مشخص روسیه جهت حمله متعارف به یکی از کشورهای ناتو ارائه شود. حتی جولیان اسمیت، سفیر وقت آمریکا در ناتو، پیش‌تر گفته بود در آن مقطع هیچ نشانه یا هشداری درباره وقوع قریب‌الوقوع جنگ روسیه با ناتو وجود نداشت.
دو مانع بزرگ در مسیر جنگ با ناتو
به نوشته این تحلیلگر، نخستین مانع، مسئله توان نظامی روسیه است. مسکو همچنان درگیر جنگ فرسایشی در اوکراین است و ورود به یک جنگ متعارف جدید با کشوری عضو ناتو، به نیروی انسانی و بسیج گسترده‌تری نیاز خواهد داشت.
دومین مسئله نیز جنبه ژئوپلیتیکی دارد. اسنایدر استدلال می‌کند که جنگ روسیه علیه اوکراین الزاماً با هدف حرکت به سمت جنگی بزرگ‌تر با ناتو آغاز نشده است. به گفته او، حتی اظهارات مقام‌های روسی پیش از آغاز حمله در سال ۲۰۲۲ نشان می‌داد مسکو از احتمال درگیری مستقیم با ائتلاف ناتو نگران بوده است.
ارزیابی کشورهای بالتیک چیست؟
نویسنده برای تقویت استدلال خود به اظهارات مقام‌های نظامی و اطلاعاتی غرب نیز اشاره می‌کند. الکسوس گرینکویچ، فرمانده نیروهای آمریکایی در اروپا و فرمانده عالی نیروهای ناتو در اروپا، در ماه ژوئن گفته بود روسیه در شرایط فعلی به دنبال درگیری مستقیم نیست.
نخست‌وزیر سوئد نیز اعلام کرده بود که کشورش نشانه‌ای از برنامه روسیه برای حمله به یکی از کشورهای بالتیک مشاهده نکرده است.
ارزیابی اطلاعاتی استونی نیز این بوده که روسیه در سال آینده قصد حمله نظامی به استونی یا دیگر اعضای ناتو را ندارد. مقام‌های لتونی و لیتوانی نیز گفته‌اند شواهدی از حمله قریب‌الوقوع روسیه در اختیار ندارند.
خطر واقعی کجاست؟
با این حال، اسنایدر خطر درگیری را کاملاً منتفی نمی‌داند. به نوشته او، با افزایش مشارکت اروپا در جنگ اوکراین، به‌ویژه انتقال بخشی از تولید پهپادهای اوکراینی به کشورهای اروپایی، احتمال دارد روسیه برخی زیرساخت‌های مرتبط را اهداف نظامی تلقی کند.
در چنین شرایطی، خطر حملات سایبری، خرابکاری و عملیات ترکیبی می‌تواند افزایش یابد؛ موضوعی که مقام‌های امنیتی و دفاعی اروپایی نیز آن را جدی گرفته‌اند.
با این حال، نتیجه‌گیری مقاله این است که در شرایط فعلی، میان «احتمال تشدید تنش و عملیات ترکیبی» و «وجود طرح مشخص برای حمله متعارف به یک کشور عضو ناتو» باید تفاوت قائل شد. به نوشته اسنایدر، شواهد موجود برای اثبات سناریوی دوم کافی نیست.