اطلاعرسانیِ لرزان؛ سایت ژئوفیزیک از زلزله تهران جا ماند!
صبح امروز، پایتختنشینان با تکان ناگهانی زمین و لرزشی محسوس روز خود را آغاز کردند؛ رویدادی که به سرعت موجی از نگرانی و پرسش را در میان شهروندان و شبکههای اجتماعی پدید آورد.
به گزارش دیروزبان، اما در حالی که مردم نگران و پیگیر برای دریافت اطلاعات موثق به درگاههای مرجع مراجعه میکردند، معتبرترین پایگاه لرزهنگاری کشور در خوابی عمیق به سر میبرد؛ رویدادی تأملبرانگیز که بار دیگر چالش اطلاعرسانی سریع در شرایط اضطراری را به رخ کشید.
بر اساس دادههای اولیه و گزارش نهادهای امدادی، زمینلرزهای به بزرگی ۳.۸ ریشتر در ساعت ۰۷:۱۹ صبح امروز دوشنبه، حوالی شهر پردیس در استان تهران و در عمق ۸ کیلومتری سطح زمین رخ داد. کانون این زلزله و نزدیکی آن به بافت شهری تهران و شرق استان سبب شد تا این تکان خفیف اما ناگهانی، در بخش وسیعی از پایتخت توسط ساکنان طبقات بالایی ساختمانها به وضوح احساس شود.
بلافاصله پس از وقوع حادثه، خبرگزاریهای رسمی کشور به نقل از سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور و مسئولان اورژانس استان تهران، ضمن تأیید وقوع زلزله، اعلام کردند خوشبختانه این زمینلرزه هیچگونه خسارت جانی یا مالی برجای نگذاشته و تیمهای ارزیاب در حالت آمادهباش قرار دارند.
خواب سنگین پایگاه لرزهنگاری کشور
با وجود سرعت عمل رسانهها و انتشار به نقل از دادههای اولیه شبکه لرزهنگاری، آنچه بیش از همه توجه افکار عمومی و فعالان رسانهای را به خود جلب کرد، غیبت کامل این رویداد بر روی تارنمای رسمی مرکز لرزهنگاری کشوری وابسته به مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران بود.
در حالی که سایت مؤسسه ژئوفیزیک به عنوان نخستین مرجع رسمی و قانونی ثبت و اعلام زمینلرزهها شناخته میشود و شهروندان در دقایق اولیه بحران مستقیما به آن مراجعه میکنند، پورتال این مرکز برای مدتی طولانی هیچ اطلاعات یا هشداری درباره این زمینلرزه ثبت نکرد. این بیخبری دیجیتال در شرایطی رقم خورد که همزمان منابع دیگر به نقل از همین مرکز لرزهنگاری، خبر وقوع زلزله را دستبهدست میکردند.
زنگ خطر مدیریت بحران در کلانشهر تهران
عدم بهروزرسانی آنی و شفاف مراجع رسمی در زمان وقوع پدیدههای طبیعی، فراتر از یک نقص فنی ساده در سامانههای اینترنتی است. تهران به عنوان کلانشهری بر روی گسلهای فعال، همواره با ریسک بالای حوادث لرزهای روبهروست. در چنین ساختار حساسی، نخستین ثانیهها و دقایق پس از لرزش زمین، تعیینکنندهترین زمان برای مدیریت جو روانی جامعه، مقابله با شایعات و هدایت آرامش عمومی به حساب میآید.
تأخیر در ثبت و اعلام دادههای زمینلرزهای که میلیونها نفر وقوع آن را به چشم دیده و حس کردهاند، اعتماد عمومی به بسترهای پایش بحران را با خدشه مواجه میکند؛ زنگ هشداری جدی که نشان میدهد زیرساختهای پاسخگویی و اطلاعرسانی زنده در دستگاههای تخصصی، هنوز با استانداردهای مدیریت بحران فاصله چشمگیری دارد.