موریانههای وفادار | دانشمندان میویند این حشرات تکهمسر هستند
دانشمندان اخیراً دریافتهاند که تکهمسری موریانهها پیامدهایی عجیب اما تکاملی برای اسپرم آنها داشته است.
به گزارش دیروزبان، پژوهشی که در ساینس منتشر شده، نشان میدهد زمانی که اجداد موریانهها به زندگی تکهمسرانه روی آوردند، رقابت میان اسپرمها از بین رفت و ساختار آنها دچار تحول شد. نتیجه این تغییر، اسپرم بدون دم و غیرمتحرک در موریانههای امروزی است، پدیدهای که در حشرات دیگر به ندرت دیده میشود.
در بسیاری از گونهها، از جمله سوسکها و پستانداران، اسپرمهای دارای دمهای متحرک برای رسیدن به تخمک رقابت میکنند و شانس تولیدمثل نرها به میزان تحرک اسپرمها وابسته است.
بیشتر بخوانید: رونمایی از بلندترین مار پیتون جهان!
اما در جوامع تکهمسر موریانهها، هر ملکه تنها با یک شاه جفتگیری میکند و رقابت اسپرم از بین میرود. با کاهش فشار انتخابی برای اسپرم متحرک، ژنهای مرتبط با ساخت دم و حرکت اسپرم به تدریج حذف شدهاند. بنابراین اسپرم موریانهها دیگر قادر به حرکت مستقل نیست و این تغییر، نمونهای منحصربهفرد از سازگاری تکاملی در پاسخ به رفتار اجتماعی است.
پژوهشگران با بررسی ژنوم موریانهها، سوسکها و گونههای نزدیک دریافتند که ژنوم موریانهها سادهتر و کوچکتر است. برخلاف تصور رایج که جوامع اجتماعی پیچیده نیاز به ژنومهای پیچیده دارند، در موریانهها پیچیدگی اجتماعی با حذف برخی ژنها شکل گرفته است. ژنهایی که مربوط به متابولیسم، هضم و تولیدمثل فردی بودند، در طول تکامل کاهش یافته و این امر نشان میدهد که همکاری و تقسیم کار در کلونی، نیاز به برخی تواناییهای فردی را کم کرده است.
پروفسور ناتان لو از دانشگاه سیدنی، یکی از نویسندگان مطالعه، توضیح میدهد: «پیچیدگی اجتماعی در موریانهها نه با افزودن ژنها، بلکه با حذف ژنهای غیرضروری شکل گرفته است.» پژوهش همچنین نشان میدهد که تعلق خویشاوندی نزدیک و تکهمسری نقش مهمی در شکلگیری جوامع منظم و پایدار این حشرات داشته است.
به بیان ساده، موریانهها با حذف تواناییهای فردی، از جمله توانایی حرکت اسپرم، توانستند جوامعی بسیار همکاریمحور و پایدار بسازند. این یافتهها نمونهای منحصربهفرد از چگونگی تأثیر رفتار اجتماعی بر تکامل بیولوژیک است و نشان میدهد که در طبیعت، حذف ویژگیها گاهی به اندازه افزودن آنها اهمیت دارد.