ماجرای گویهای فلزی مرموز در ساحل چیست؟
شش کره فلزی مرموز که آخر هفته گذشته در ساحل «فارست بیچ» در شمال ایالت کوئینزلند استرالیا به ساحل رسیدند، به گفته آژانس فضایی استرالیا به احتمال زیاد بقایای یک فضاپیما یا موشک هستند که پس از ورود مجدد به جو زمین سقوط کردهاند.
به گزارش دیروزبان، این آژانس در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که این اجسام که مردم محلی به آنها لقب «توپهای فضایی» دادهاند، احتمالا مخازن تحت فشار هستند؛ محفظههای بسیار مقاومی که برای نگهداری گازها و مایعات تحت فشار در موشکها و فضاپیماها استفاده میشوند. ساکنان منطقه گفتهاند هر یک از این کرهها تقریبا دو برابر یک توپ بسکتبال اندازه داشتهاند.
آژانس فضایی استرالیا در نخستین ساعات پس از کشف این اجسام، از مردم خواست به آنها نزدیک نشوند و از دست زدن یا جابهجا کردنشان خودداری کنند. با این حال، نیروهای امدادی ایالت کوئینزلند پس از بررسیهای اولیه، این کرهها را جمعآوری کردند و اعلام شد که خطری برای شهروندان ندارند. با وجود این، مقامهای استرالیایی هشدار دادهاند که ممکن است قطعات بیشتری از همین فضاپیما در مناطق دیگر نیز پیدا شود.
سخنگوی آژانس فضایی استرالیا تأکید کرد: «هرگز به بقایای مشکوک فضایی دست نزنید، آنها را جابهجا نکنید و تلاش نکنید خودتان آنها را جمعآوری کنید. تا زمانی که مقامهای مسئول ایمن بودن آنها را تأیید نکردهاند، باید فرض کنید این اجسام خطرناک هستند و در صورت مشاهده، از محل فاصله گرفته و با نیروهای امدادی تماس بگیرید.»
این آژانس اکنون با همکاری نهادهای بینالمللی در تلاش است مشخص کند این قطعات متعلق به کدام موشک یا فضاپیما بوده و پرتاب آن توسط کدام کشور انجام شده است.
زبالههای فضایی؛ چالشی رو به رشد
زبالههای فضایی اشکال گوناگونی دارند؛ از ماهوارههای ازکارافتاده و مخازن خالی سوخت گرفته تا قطعات بسیار کوچک رنگ یا فلز. با گسترش فعالیتهای فضایی طی دهههای اخیر، پژوهشگران تلاش کردهاند مسیر حرکت این اجرام را بهدقت رصد کنند تا از برخورد میان ماهوارهها جلوگیری شود و خطرات احتمالی برای زمین کاهش یابد.
با این حال، حجم زبالههای فضایی به سرعت در حال افزایش است. بر اساس گزارشهای نیروی فضایی آمریکا، تعداد قطعات زباله فضایی که بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ تحت ردیابی قرار داشتند، از حدود ۲۳ هزار قطعه به ۴۷ هزار قطعه رسیده است؛ یعنی رشدی بیش از ۱۰۴ درصد. البته کارشناسان معتقدند میلیونها قطعه کوچکتر نیز در مدار پایین زمین وجود دارند که به دلیل اندازه بسیار کوچک، امکان ردیابی آنها وجود ندارد.
اگرچه سقوط زبالههای فضایی روی زمین اتفاقی نادر است، اما هر از گاهی رخ میدهد. در ماه مارس امسال نیز یکی از فضاپیماهای ناسا دوباره وارد جو زمین شد و پیشبینی میشد بیشتر یا تمام آن هنگام ورود به جو بسوزد.
در سالهای اخیر چندین حادثه مشابه نیز رخ داده است. در سال ۲۰۲۳ یک استوانه فلزی سه متری ناشناس در ساحل «گرین هد» استرالیا پیدا شد که بعدا مشخص شد بخشی از یک موشک فضایی بوده است. همچنین در سال ۲۰۲۴ قطعاتی از ایستگاه فضایی بینالمللی که قرار بود هنگام ورود به جو کاملاً بسوزند، با یک خانه در ایالت فلوریدا برخورد کردند.
اگرچه تاکنون هیچ مورد ثبتشدهای از مرگ انسان بر اثر سقوط زبالههای فضایی وجود ندارد، اما مواردی از آسیبدیدگی گزارش شده است. از جمله در سال ۲۰۰۲ یک پسر شش ساله در چین بر اثر برخورد قطعهای از موشک مجروح شد. همچنین «لاتی ویلیامز» در آمریکا نخستین فردی بود که طبق رکوردهای جهانی گینس، برخورد یک قطعه زباله فضایی با بدن او ثبت شد.
کارشناسان میگویند راهحل اصلی، جلوگیری از تولید زبالههای جدید و طراحی بهتر ماهوارهها و موشکهاست. به گفته متخصصان شرکت «اِیروسپیس»، امروزه بسیاری از شرکتهای فضایی تلاش میکنند فضاپیماهای خود را به گونهای طراحی کنند که هنگام بازگشت به جو، تقریباً تمام قطعات آنها بسوزد و بخش خطرناکی به زمین نرسد.
امروزه برخی قطعات زباله فضایی با سرعتی نزدیک به ۲۹ هزار کیلومتر بر ساعت در مدار زمین حرکت میکنند؛ سرعتی که حدود هفت برابر یک گلوله شلیکشده است. با این حال، برآوردها نشان میدهد احتمال برخورد زباله فضایی با یک انسان روی زمین همچنان بسیار ناچیز و کمتر از یک در یک تریلیون است. با وجود این، کارشناسان تأکید میکنند که با افزایش تعداد ماهوارهها و پرتابهای فضایی، اجرای قوانین سختگیرانه برای کاهش زبالههای فضایی بیش از هر زمان دیگری ضروری است.