دو شهروند چینی برای حل مسائل یک قرن پیش، برنده اسکار ریاضی شدند
برای نخستین بار در تاریخ، دو ریاضیدان چینی موفق شدند مدال فیلدز، معتبرترین جایزه جهان در حوزه ریاضیات را از آن خود کنند.
به گزارش دیروزبان رسانههای دولتی چین اعلام کردند هونگ وانگ و یو دنگ در کنار جان پاردون از آمریکا و جیکوب تسیمرمن از کانادا برندگان دوره ۲۰۲۶ این جایزه شدند. هر یک از برندگان ۱۵ هزار دلار کانادا (حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ دلار آمریکا) دریافت کردند.
این دو دانشمند چینی به دلیل حل دو مسئلهای که بیش از یک قرن ذهن ریاضیدانان را به خود مشغول کرده بود، موفق به دریافت این افتخار شدند. هونگ وانگ ۳۵ ساله که در آمریکا و فرانسه تدریس میکند، تنها سومین زنی است که تاکنون موفق به کسب مدال فیلدز شده است.
مدال فیلدز که هر چهار سال یکبار به ریاضیدانان برجسته زیر ۴۰ سال اهدا میشود، معادل جایزه نوبل در دنیای ریاضیات به شمار میرود. مراسم اهدای جوایز امسال روز پنجشنبه در آمریکا برگزار شد؛ رویدادی که همزمان با افزایش نقش هوش مصنوعی در حل مسائل پیچیده علمی، توجه ویژهای را به خود جلب کرد.
خبر موفقیت این دو ریاضیدان بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی چین داشت. هشتگهای «مدال فیلدز» و «نخستین ریاضیدانان چینی برنده مدال فیلدز» میلیونها بار در پلتفرمهایی مانند ویبو و ردنوت دیده شدند. کاربران بسیاری این موفقیت را «افتخار همه مردم چین» و «لحظهای تاریخی» توصیف کردند.
رسانههای چینی نیز گزارشهای مفصلی درباره زندگی، تحصیلات و دستاوردهای این دو پژوهشگر منتشر کردند. شینگ تونگ یائو، نخستین برنده چینیتبار مدال فیلدز، گفت: «برای جامعه ریاضیات چین، این رؤیایی بود که دههها منتظر تحقق آن بودیم.»
هونگ وانگ به همراه همکارش جاش زال موفق شد یکی از مشهورترین مسائل هندسه را که نخستین بار در سال ۱۹۱۷ توسط ریاضیدان ژاپنی سوئیچی کاکیا مطرح شده بود، حل کند. این مسئله میپرسد اگر یک مداد را بهطور کامل ۳۶۰ درجه بچرخانیم، کوچکترین سطحی که هنگام چرخش اشغال میکند چقدر است؟
وانگ و همکارش این مسئله را با این فرض بررسی کردند که مداد در فضای سهبعدی معلق است، نه روی یک سطح صاف. نتایج پژوهش آنها سال گذشته منتشر شد و توجه جامعه علمی را به خود جلب کرد. وانگ در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه گفت: «این مسئله برای دانشمندان جذاب است، زیرا چنین پدیدهای در شاخههای بسیار متفاوتی از ریاضیات و علوم بهطور طبیعی دیده میشود.»
در همین حال، یو دنگ ۳۷ ساله، استاد دانشگاه شیکاگو، برای حل یکی دیگر از مسائل مشهور ریاضی مورد تقدیر قرار گرفت. این مسئله که به «مسئله ششم هیلبرت» معروف است، در سال ۱۹۰۰ توسط ریاضیدان آلمانی دیوید هیلبرت مطرح شد و به دنبال یافتن راهی برای توضیح رفتار یک سامانه بزرگ بر اساس حرکت ذرات تشکیلدهنده آن بود.
دنگ این مسئله را با مطالعه رفتار گازها حل کرد و گفت دریافت مدال فیلدز برای او «افتخاری بزرگ» است، زیرا نامش اکنون در کنار ریاضیدانانی قرار گرفته که سالها آنها را تحسین میکرده است.
هونگ وانگ در سال ۱۹۹۱ در شهر گویلین چین متولد شد. او دو پایه تحصیلی را در دوران ابتدایی جهش کرد و در ۱۶ سالگی وارد دانشگاه معتبر پکن شد. اگرچه ابتدا در رشته علوم زمین تحصیل میکرد، اما یک سال بعد به رشته ریاضیات تغییر رشته داد. سپس برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و پس از تحصیل در دانشگاه پاریس-سود و مدرسه پلیتکنیک، دکترای خود را از مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) دریافت کرد. او اکنون استاد دانشگاه نیویورک و همچنین استاد دائمی مؤسسه مطالعات علمی پیشرفته فرانسه (IHES) است.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز پس از اعلام نتایج با وانگ تماس گرفت و این موفقیت را تبریک گفت. او در پیامی نوشت: «او نماد برتری نظام پژوهشی و آموزشی ماست.»
یو دنگ نیز که از دوران دبستان در مسابقات ریاضی شرکت میکرد، پس از تحصیل در دانشگاه پکن به MIT رفت، دکترای خود را از دانشگاه پرینستون دریافت کرد و از سال ۲۰۲۴ به عنوان استاد در دانشگاه شیکاگو مشغول فعالیت است. موفقیت این دو پژوهشگر، نقطه عطفی در تاریخ ریاضیات چین و نشانهای از جایگاه رو به رشد این کشور در عرصه پژوهشهای علمی جهان به شمار میرود.