با کلیک روی «Accept Cookies» چه اتفاقی میافتد؟ | حقیقتی که بیشتر کاربران اینترنت از آن خبر ندارند
تقریبا همه کاربران اینترنت هر روز با پنجرهای روبهرو میشوند که از آنها میخواهد «کوکیها» را بپذیرند. اغلب افراد بدون فکر کردن روی گزینه Accept All کلیک میکنند تا هرچه سریعتر وارد سایت شوند. اما همین اقدام ساده، میتواند پیامدهایی برای حریم خصوصی، امنیت و تجربه کاربری افراد داشته باشد.
به گزارش دیروزبان، کوکیهای اینترنتی برخلاف نامشان خوراکی نیستند؛ بلکه فایلهای کوچکی هستند که اطلاعات مختلفی را درباره فعالیت کاربران ذخیره میکنند. این فناوری در بسیاری از مواقع مفید است، اما در برخی شرایط نیز به ابزاری برای ردیابی رفتار کاربران و نمایش تبلیغات هدفمند تبدیل میشود.
کوکی چیست و چگونه کار میکند؟
کوکی فایل متنی کوچکی است که یک وبسایت هنگام بازدید شما روی مرورگر یا دستگاهتان ذخیره میکند. این فایل حاوی یک شناسه منحصربهفرد است که باعث میشود سایت در مراجعات بعدی شما را شناسایی کند.
به لطف همین فناوری، دیگر لازم نیست هر بار نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید یا تنظیمات دلخواهتان، مانند زبان، حالت تاریک یا کالاهای داخل سبد خرید را دوباره انتخاب کنید. به بیان ساده، کوکیها حافظه کوتاهمدت و بلندمدت وبسایتها هستند که تجربه کاربری را روانتر و شخصیتر میکنند.
چرا به آن «کوکی» میگویند؟
اصطلاح «کوکی» نخستین بار در سال ۱۹۹۴ توسط «لو مونتولی»، یکی از مهندسان شرکت نتاسکیپ، مطرح شد. او برای ایجاد روشی که وبسایتها بتوانند کاربران قبلی را به خاطر بسپارند، از مفهوم «Magic Cookie» در علوم رایانه الهام گرفت؛ قطعهای از اطلاعات که میان برنامههای مختلف ردوبدل میشود.
از آن زمان، کوکیها به یکی از اجزای جداییناپذیر اینترنت تبدیل شدهاند و تقریباً تمام وبسایتهای مدرن از آنها استفاده میکنند.
با پذیرش کوکیها چه اطلاعاتی جمعآوری میشود؟
زمانی که روی گزینه «پذیرفتن همه کوکیها» کلیک میکنید، در واقع به وبسایت یا شرکتهای تبلیغاتی اجازه میدهید بخشی از اطلاعات مربوط به فعالیت آنلاین شما را ذخیره و پردازش کنند.
این اطلاعات میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تاریخچه مرور صفحات
- مدت زمان حضور در سایت
- تعداد دفعات مراجعه
- لینکهایی که روی آنها کلیک کردهاید
- تنظیمات شخصی و زبان سایت
- آدرس IP و موقعیت تقریبی جغرافیایی
- اطلاعات ورود به حساب کاربری
- فعالیتهای مربوط به خرید اینترنتی و سبد خرید
البته میزان اطلاعات جمعآوریشده از سایتی به سایت دیگر متفاوت است و به نوع کوکیهای مورد استفاده بستگی دارد.
تفاوت کوکیهای شخص اول و شخص ثالث
همه کوکیها یکسان نیستند و کارشناسان آنها را به دو دسته اصلی تقسیم میکنند.
کوکیهای شخص اول: مستقیما توسط همان سایتی ایجاد میشوند که کاربر در حال بازدید از آن است. این کوکیها معمولاً برای حفظ ورود به حساب کاربری، ذخیره تنظیمات یا تکمیل خریدهای اینترنتی استفاده میشوند و در اغلب موارد خطری برای کاربران ندارند.
در مقابل، کوکیهای شخص ثالث توسط شرکتهای تبلیغاتی یا ارائهدهندگان خدمات تحلیل داده ایجاد میشوند. این کوکیها میتوانند فعالیت شما را در سایتهای مختلف دنبال کنند و بر اساس علایق و رفتار اینترنتی، تبلیغات شخصیسازیشده نمایش دهند.
به همین دلیل است که گاهی پس از جستوجوی یک محصول، تبلیغات همان کالا را در دهها وبسایت دیگر مشاهده میکنید.
چه زمانی نباید کوکیها را بپذیریم؟
کارشناسان توصیه میکنند هنگام بازدید از وبسایتهای ناشناس یا مشکوک با احتیاط بیشتری عمل کنید.
اگر آدرس سایت با HTTP آغاز میشود و از HTTPS استفاده نمیکند، ارتباط شما رمزگذاری نشده است و بهتر است از پذیرش کوکیهای آن خودداری کنید.
همچنین هنگام ورود به سایتهایی که اطلاعات بسیار حساس مانند اطلاعات بانکی، مدارک هویتی یا دادههای شخصی را دریافت میکنند، فقط در صورتی کوکیها را بپذیرید که از اعتبار آن وبسایت اطمینان کامل داشته باشید.
آیا میتوان کوکیها را حذف کرد؟
بله. تمام مرورگرهای معروف مانند گوگل کروم، فایرفاکس، سافاری و اج امکان حذف یا مدیریت کوکیها را فراهم کردهاند.
با پاک کردن کوکیها، اطلاعات ذخیرهشده روی مرورگر حذف میشود و بسیاری از وبسایتها دیگر شما را به عنوان کاربر قبلی نمیشناسند. البته این کار باعث خروج از حسابهای کاربری، حذف تنظیمات ذخیرهشده و گاهی تغییر ظاهر برخی صفحات نیز خواهد شد.
آینده کوکیها؛ پایان ردیابی سنتی؟
در سالهای اخیر نگرانیها درباره حفظ حریم خصوصی کاربران باعث شده شرکتهای فناوری استفاده از کوکیهای شخص ثالث را محدود کنند. مرورگرهایی مانند فایرفاکس و سافاری سالهاست ابزارهایی برای جلوگیری از ردیابی کاربران ارائه کردهاند و گوگل نیز برنامههایی برای حذف تدریجی کوکیهای شخص ثالث از کروم اعلام کرده است. همزمان، اپل نیز از توسعهدهندگان برنامهها میخواهد پیش از ردیابی فعالیت کاربران، رضایت آنها را دریافت کنند.
در نهایت، کوکیها ذاتا فناوری خطرناکی نیستند و بسیاری از امکانات امروزی اینترنت بدون آنها قابل استفاده نخواهد بود. با این حال، آگاهی از تفاوت میان کوکیهای ضروری و کوکیهای تبلیغاتی، بررسی تنظیمات حریم خصوصی و خودداری از پذیرش بیقیدوشرط همه درخواستها، میتواند نقش مهمی در حفاظت از اطلاعات شخصی کاربران در فضای آنلاین داشته باشد.