ال‌نینو، خشک‌ترین بیابان جهان را گلستان کرد
بیابان آتاکاما در شمال شیلی، یکی از خشک‌ترین نقاط روی زمین، این روزها به صحنه‌ای شگفت‌انگیز تبدیل شده است؛ بارش‌های غیرمعمول مرتبط با پدیده «ال‌نینو» باعث شده میلیون‌ها دانه و پیاز گیاه که سال‌ها در زیر خاک باقی مانده بودند، جوانه بزنند و بخش‌های وسیعی از بیابان را از گل بپوشانند.
به گزارش دیروزبان آتاکاما معمولا یکی از خشک‌ترین مناطق غیرقطبی جهان به شمار می‌رود و در بخش‌هایی از آن ممکن است برای مدت طولانی تقریبا هیچ بارانی نبارد. اما امسال شرایط متفاوت بوده است. بارندگی‌های شدید در شمال شیلی، آب مورد نیاز برای بیدار شدن گیاهانی را فراهم کرده که می‌توانند سال‌ها در حالت خفتگی در زیر شن و خاک باقی بمانند.
حدود ۲۰۰ گونه گیاهی در دل کویر
پدیده‌ای که در شیلی به نام «بیابان گلدار» شناخته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که میزان رطوبت خاک به حد کافی برسد. پس از نفوذ آب به لایه‌های زیرین زمین، دانه‌ها و پیازهای گیاهان شروع به رشد می‌کنند و در مدت کوتاهی سطحی که معمولا خشک و بی‌گیاه است، به چشم‌اندازی رنگارنگ تبدیل می‌شود.
در سال ۲۰۲۶، حدود ۲۰۰ گونه گیاهی در بخش‌هایی از آتاکاما شکوفا شده‌اند. گل‌هایی با رنگ‌های بنفش، سفید، زرد و صورتی، چشم‌انداز معمول بیابان را تغییر داده‌اند و گردشگران و عکاسان بسیاری برای مشاهده این پدیده راهی منطقه شده‌اند.
بر اساس برآوردهای سازمان جنگل‌های شیلی، وسعت این پدیده می‌تواند به حدود ۱۵ هزار تا ۱۷ هزار کیلومتر مربع برسد. اوج شکوفایی نیز در ماه اکتبر پیش‌بینی شده و احتمال دارد این منظره تا پایان نوامبر ادامه داشته باشد.
نقش ال‌نینو در شکوفایی آتاکاما
عامل اصلی این بارش‌های غیرمعمول، شرایط آب‌وهوایی مرتبط با ال‌نینو عنوان شده است. ال‌نینو با گرم شدن آب‌های سطحی اقیانوس آرام استوایی همراه است و می‌تواند الگوهای باد و بارش را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد.
در آتاکاما، برخلاف بسیاری از مناطق جهان که بارش‌های شدید می‌تواند موجب سیل و خسارت شود، افزایش بارندگی فرصتی برای حیات گیاهی ایجاد کرده است. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که باران به‌تنهایی برای شکل‌گیری «بیابان گلدار» کافی نیست و دما، میزان تابش خورشید و ویژگی‌های جغرافیایی منطقه نیز در شدت و گستره شکوفایی نقش دارند.
منظره‌ای زیبا با یک هشدار محیط‌زیستی
این پدیده طبیعی اگرچه هزاران گردشگر را جذب کرده، اما مقام‌های شیلی از بازدیدکنندگان خواسته‌اند برای تماشای گل‌ها وارد مناطق حساس نشوند و از لگدمال کردن پوشش گیاهی خودداری کنند.
آتاکاما بار دیگر نشان داده است که حتی در خشک‌ترین نقاط زمین نیز حیات می‌تواند برای سال‌ها پنهان بماند و با رسیدن آب، دوباره به سطح زمین بازگردد؛ پدیده‌ای که امسال یکی از گسترده‌ترین جلوه‌های «بیابان گلدار» در چند دهه اخیر را رقم زده است.