دانشمندان نمی‌دانند چرا | آدم‌ها هنگام راه رفتن به چپ می‌پیچند!
اگر در فضایی باز و بدون مقصد مشخص شروع به راه رفتن کنید، احتمال دارد مسیرتان به‌تدریج منحرف شود و در نهایت به سمت چپ حرکت کنید! عجیب‌تر اینکه این رفتار فقط به یک فرد یا یک کشور خاص محدود نمی‌شود؛ پژوهشگران می‌گویند بیشتر انسان‌ها چنین تمایلی دارند، اما هنوز دقیقا نمی‌دانند چرا.
به گزارش دیروزبان، این ماجرا از سال ۲۰۲۰ و در جریان همه‌گیری کرونا آغاز شد. پژوهشگران در آن زمان بررسی می‌کردند که افراد در یک فضای بسته، هنگام رعایت فاصله اجتماعی، چگونه حرکت می‌کنند. بررسی ویدئوهای آزمایش نشان داد تقریبا همه شرکت‌کنندگان در مسیرهایی حلقه‌ای حرکت می‌کردند که جهت آنها خلاف عقربه‌های ساعت بود؛ در واقع، افراد بدون اینکه خودشان متوجه باشند، مرتب به سمت چپ می‌چرخیدند.
آیا دیوارها مقصر بودند؟
نخستین فرضیه این بود که شاید دیوارهای محیط باعث شکل‌گیری این حرکت شوند. پژوهش‌های قبلی نشان داده بود افراد راست‌دست ممکن است تمایل بیشتری به چرخیدن به سمت چپ داشته باشند و افراد چپ‌دست در جهت مخالف حرکت کنند.
اما آزمایش‌های جدید این فرضیه را تأیید نکرد. پژوهشگران افرادی را بر اساس جهت چرخش طبیعی‌شان دسته‌بندی کردند و انتظار داشتند گروهی از افراد راست‌گرد، مسیر حرکت جمعی را تغییر دهند. چنین اتفاقی نیفتاد و حتی گروه‌هایی که عمدتا به سمت راست می‌پیچیدند نیز در نهایت تمایل به حرکت خلاف جهت عقربه‌های ساعت داشتند.
بیشتر بخوانید:
زنان در تمام نقاط بدن، درد بیشتری نسبت به مردان تجربه می‌کنند
واقعی؛ «استفراغ نهنگ» هر کیلو ۲۱ میلیارد تومان ارزش دارد!
تهدید عجیب اورست | ادرار کوهنوردان سالانه صدها تن یخ را آب می‌کند!
آیا واقعا با افزایش سن بوی بدن تغییر می‌کند؟ | راز «بوی پیری» چیست؟
پژوهشگران سپس آزمایش را از فضای بسته خارج کردند. بیش از ۱۰۰ نوجوان در یک زمین بازی روباز به مساحت حدود ۳۰۰۰ مترمربع حرکت کردند؛ محیطی بدون دیوار و مسیر مشخص. نتیجه حتی عجیب‌تر بود: تمایل به چرخش خلاف جهت عقربه‌های ساعت نه‌تنها از بین نرفت، بلکه قوی‌تر شد.
فرهنگ هم توضیح ماجرا نبود
فرضیه بعدی به فرهنگ و عادت‌های اجتماعی مربوط می‌شد. برای مثال، در بسیاری از کشورهای اروپایی مردم هنگام روبه‌رو شدن با یکدیگر معمولا به سمت راست کنار می‌روند. پژوهشگران تصور کردند شاید همین عادت، در نهایت باعث ایجاد حرکت جمعی به سمت چپ شود.
اما آزمایش در ژاپن این نظریه را هم زیر سؤال برد. در ژاپن مردم هنگام مواجهه با دیگران معمولا به سمت چپ کنار می‌روند، بنابراین انتظار می‌رفت جمعیت ژاپنی در جهت مخالف حرکت کند. با این حال، آنها نیز عمدتا خلاف جهت عقربه‌های ساعت حرکت کردند.
حتی کودکان پیش‌دبستانی نیز همین الگو را نشان دادند؛ در حالی که آنها هنوز بسیاری از عادت‌های حرکتی بزرگسالان را به‌طور کامل نیاموخته‌اند. جالب اینکه تمایل به چرخش چپ در این گروه حتی قوی‌تر از بسیاری از گروه‌های دیگر بود.
پاسخ شاید در بدن خودمان باشد
پژوهشگران در مرحله بعد بیش از ۲۰۰ نفر را به‌صورت انفرادی در یک فضای خالی قرار دادند. هیچ فرد دیگری برای تعامل وجود نداشت، دیواری مسیر را تعیین نمی‌کرد و هیچ جمعیتی هم برای دنبال کردن وجود نداشت. با این حال، بیشتر افراد باز هم به سمت چپ منحرف شدند.
این یافته نشان می‌دهد منشأ این رفتار احتمالا در تعاملات اجتماعی نیست، بلکه ممکن است به ویژگی‌های فردی، زیستی یا عصبی انسان مربوط باشد. پژوهشگران رابطه‌ای میان این تمایل و راست‌دست یا چپ‌دست بودن، پای غالب، چشم غالب یا جنسیت پیدا نکردند.
یکی از احتمال‌ها به تفاوت‌های بسیار ظریف در سیستم تعادل گوش داخلی مربوط است؛ تفاوت‌هایی که ممکن است حس انسان از حرکت در یک خط مستقیم را اندکی تغییر دهند. با این حال، این موضوع هنوز یک فرضیه است و پاسخ قطعی برای آن وجود ندارد.
یک راز کوچک با کاربردهای بزرگ
پژوهشگران می‌گویند شناخت این تمایل می‌تواند در طراحی فرودگاه‌ها، ایستگاه‌های قطار، موزه‌ها و دیگر فضاهای پرتردد مفید باشد؛ مکان‌هایی که مدیریت جریان حرکت جمعیت اهمیت زیادی دارد.
نکته جالب‌تر اینکه چنین تمایلی فقط در انسان دیده نمی‌شود و نمونه‌هایی از حرکت چرخشی در ماهی‌های دسته‌جمعی و مورچه‌های ارتشی نیز مشاهده شده است.
شاید این انحراف کوچک به سمت چپ، ریشه‌ای بسیار قدیمی‌تر از آن چیزی داشته باشد که تاکنون تصور می‌کردیم؛ اما فعلا دانشمندان تنها می‌دانند این اتفاق می‌افتد، نه اینکه دقیقاً چرا.