اگر ایران تنگه بابالمندب را ببندد چه میشود؟ | بستن این مسیر چه پیامدهای اقتصادی دارد؟
در بحبوحه تشدید تنشها در منطقه، ایران تهدید کرده است که ممکن است تنگه بابالمندب یکی از حیاتیترین گلوگاههای دریایی جهان را مسدود کند؛ اقدامی که میتواند پیامدهای گستردهای برای تجارت جهانی و بازار انرژی داشته باشد.
به گزارش دیروزبان، بابالمندب که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند، یکی از مهمترین مسیرهای حملونقل دریایی جهان به شمار میرود. این تنگه مسیر اصلی انتقال نفت از کشورهای خلیج فارس به اروپا از طریق کانال سوئز است و نقش کلیدی در اتصال اقتصادهای آسیا و اروپا دارد. بر اساس دادهها، حدود ۱۰ درصد تجارت جهانی از این مسیر عبور میکند و تنها در سال ۲۰۲۴، بیش از ۴ میلیارد بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از آن گذشته است.
اهمیت این گذرگاه در شرایط کنونی دوچندان شده، زیرا همزمان تنگه هرمز دیگر مسیر حیاتی انرژی با اختلال یا محدودیت مواجه شده است. در چنین شرایطی، بسیاری از کشورهای تولیدکننده نفت، بهویژه عربستان سعودی، صادرات خود را از طریق دریای سرخ و بابالمندب افزایش دادهاند. این تغییر مسیر باعث شده این تنگه به یکی از شریانهای اصلی انرژی جهان تبدیل شود.
اگر بابالمندب نیز بسته شود، پیامدهای آن میتواند بسیار شدید باشد. تحلیلها نشان میدهد که در صورت بسته شدن همزمان بابالمندب و هرمز، حدود یکچهارم عرضه جهانی نفت و گاز مختل خواهد شد رقمی که میتواند شوک بزرگی به بازارهای انرژی وارد کند و قیمتها را به شدت افزایش دهد.
علاوه بر انرژی، تجارت کالا نیز به شدت آسیب خواهد دید. این مسیر یکی از اصلیترین راههای انتقال کالاهای کانتینری از آسیا بهویژه چین و هند به اروپا است. بسته شدن این مسیر کشتیها را مجبور میکند مسیر طولانیتری را از دماغه امید نیک در جنوب آفریقا طی کنند؛ مسیری که زمان و هزینه حملونقل را به طور قابل توجهی افزایش میدهد و زنجیره تأمین جهانی را مختل میکند.
این اختلالها میتواند به افزایش قیمت کالاها در سراسر جهان منجر شود، زیرا هزینههای حملونقل و بیمه بالا میرود. همچنین تأخیر در تحویل کالاها میتواند صنایع وابسته به زنجیره تأمین جهانی را با بحران مواجه کند. کشورهایی که به واردات انرژی و کالا وابستهاند بهویژه در اروپا و آسیا بیشترین آسیب را خواهند دید.
از منظر ژئوپلیتیکی، تهدید بستن بابالمندب نشاندهنده گسترش دامنه جنگ فراتر از خلیج فارس است. این اقدام میتواند پای بازیگران بیشتری را به درگیری باز کند، بهویژه با توجه به حضور نیروهای مقاومت مانند حوثیها در یمن که پیشتر نیز حملاتی علیه کشتیها در این منطقه انجام دادهاند.
بسته شدن احتمالی بابالمندب نهتنها یک بحران منطقهای، بلکه یک شوک جهانی خواهد بود. این تنگه یکی از حلقههای کلیدی در شبکه تجارت بینالمللی است و هرگونه اختلال در آن میتواند به افزایش قیمت انرژی، تورم جهانی، اختلال در زنجیره تأمین و حتی رکود اقتصادی در برخی کشورها منجر شود.
به همین دلیل، تحلیلگران معتقدند که امنیت این گذرگاه دریایی برای ثبات اقتصاد جهانی حیاتی است و هرگونه تشدید تنش در آن میتواند پیامدهایی فراتر از منطقه خاورمیانه داشته باشد.