چرا سیاستمداران هندی با ماهی در حال مبارزات انتخاباتی هستند؟ | تبدیل ماهی به سلاح سیاسی
در صبحی گرم و مرطوب در کلکته، کوستاو باگچی، وکیل سابق و نامزد حزب بهاراتیا جاناتا در حالی که یک ماهی در دست دارد، از در خانهای به خانه دیگر میرود. طبلها پشت سر او میکوبند و هواداران نامش را فریاد میزنند. او سخنرانی درباره سیاست نمیکند، فقط یک پیام تصویری میدهد: «من یکی از شما هستم.»
به گزارش دیروزبان به نقل از بیبیسی، چند کیلومتر آنتر، راکش سینگ، نامزد دیگر حزب در منطقه بندری کلکته، نمایش مشابهی اجرا میکند. او در حالی که ماهی را بارها بالا میبرد، در میان جمعیت صبحگاهی حرکت میکند. در بنگال هند، ماهی فراتر از خوراک است؛ این ماده خوراکی، هویت، تعلق و زندگی روزمره مردم را شکل میدهد.
اکنون این نماد فرهنگی به تئاتری سیاسی تبدیل شده است. نامزدها با به دست گرفتن ماهی، تلاش میکنند نگرانی عمیق رأیدهندگان را برطرف کنند. در کشوری که عادات غذایی میتواند عمیقاً سیاسی باشد، حزب BJP به رهبری نارندرا مودی اغلب با گیاهخواری افراطی و گاه اخلاقگرایانه مرتبط دانسته میشود. محدودیتهای دورهای بر فروش گوشت در برخی ایالتهای تحت رهبری این حزب و اقدامات شدید علیه کشتار گاو، این تصور را تقویت کرده است.
در انتخابات بنگال غربی، ماهی از بشقاب غذا به مرکز کارزار انتخاباتی راه یافته است. ماماتا بانرجی، وزیر ارشد ایالت و رهبر حزب حاکم ترینامول کنگره، که به دنبال چهارمین دوره متوالی قدرت است، هشدار داده که BJP «راه و رسم زندگی بنگال را تهدید میکند». او در یک گردهمایی گفت: «BJP به شما اجازه ماهی خوردن نخواهد داد، نه گوشت، نه تخممرغ.» در جای دیگر افزود: «بنگال با ماهی و برنج زندگی میکند. شما به مردم بنگال میگویید نمیتوانید ماهی، گوشت و تخممرغ بخورید، پس چه بخورند؟»
BJP به شدت واکنش نشان داده است. اسمریتی ایرانی، رهبر این حزب، اتهام ماماتا را «دروغ» خواند و تأکید کرد «بنگال و ماهی و برنج بخشی از فرهنگی است که هرگز پایان نخواهد یافت». خود مودی نیز ماهی را به نقطهای سیاسی تبدیل کرده است. او که گیاهخوار است، دولت بانرجی را متهم کرد که حتی در تأمین ماهی برای مردم ناتوان بوده: «حتی پس از ۱۵ سال قدرت، ترینامول نتوانسته است چیزی با اهمیت مثل ماهی برای شما فراهم کند. حتی ماهی هم باید از خارج ایالت تأمین شود.» بانرجی بلافاصله پاسخ داد: «شما در بیهار، اوتار پرادش و راجستان که خودتان حکومت میکنید اجازه مصرف ماهی نمیدهید و در دهلی به فروشگاههای ماهی حمله میکنید. شرم نمیکنید؟»
هند سومین تولیدکننده بزرگ ماهی در جهان است، اما در بنگال ماهی تقریبا همگانی است. مطالعهای در سال ۲۰۲۴ نشان داد حدود ۶۵.۷ درصد مردم بنگال غربی هر هفته ماهی مصرف میکنند. ماهی در بنگال معانی فراتر از بشقاب دارد: جغرافیا (سیستمهای رودخانهای)، تاریخ (میراث تقسیم هند) و طبقه اجتماعی را نشان میدهد. حتی رقابت شدید فوتبالی بنگال هم ماهی را وارد کرده است: هواداران تیم ایست بنگال (که ریشههای بسیاری از آنها در بنگلادش امروزی است) به ماهی هیلسا علاقه دارند و هواداران موهون باگان به میگو گرایش دارند.
هفته گذشته، رئیس BJP در ایالت به خبرنگاران گفت بعد از اعلام نتایج انتخابات در ۴ مه، آنها را با ماهی سرخ شده پذیرایی خواهند کرد. در مصاحبهای دیگر گفت که حزبش «انواع ماهیهای کوچک» به خانه ماماتا بانرجی خواهد فرستاد و از کارگران حزب او برای صرف «ماه و بات» (ماهی و برنج به زبان بنگالی) دعوت خواهد کرد. شوخی بر این فرض آرام استوار است که BJP در موقعیت میزبانی قرار خواهد گرفت و رقبا ناچار به پذیرش دعوت خواهند بود. در انتخابی که توسط هویت، معیشت و مقداری شوخی طعنهآمیز شکل گرفته است، ماهی شاید نتیجه را تعیین نکند، اما چارچوب رقابت را از پیش ترسیم کرده است.