تهران، تایوان، تجارت | خطرات پیش روی ترامپ در نشست شی جین پینگ چیست؟

به گزارش دیروزبان به نقل از گاردین،  این نخستین سفر یک رئیس‌جمهور آمریکا به چین در نزدیک به یک دهه گذشته است؛ آخرین بار نیز خود ترامپ در سال ۲۰۱۷ به این کشور رفت.

در آن زمان، پکن با تشریفاتی کم‌سابقه از او استقبال کرد. ترامپ و همسرش ملانیا از شهر ممنوعه بازدید خصوصی داشتند و اجرای اپرای سنتی پکن را تماشا کردند. مقام‌های چینی آن سفر را «فراتر از یک سفر رسمی» توصیف کردند. اما در فاصله این سال‌ها، روابط دو کشور تحت تأثیر جنگ‌های تجاری، همه‌گیری کرونا، تشدید رقابت نظامی و تنش بر سر تایوان قرار گرفته است.

ترامپ در موضع ضعف

این بار ترامپ در شرایطی به چین می‌رود که حمله آمریکا به ایران و پیامدهای آن، تصویر قدرت واشنگتن را تضعیف کرده است سوزان مالونی از موسسه بروکینگز می‌گوید این سفر در حالی انجام می‌شود که آمریکا یکی از دشوارترین بحران‌های راهبردی خود را تجربه می‌کند.

به گفته او، این وضعیت درک جهانی از قدرت آمریکا را تغییر داده و بر روابط واشنگتن و پکن سایه انداخته است. از این رو، کوچک‌ترین جزئیات دیدار ترامپ و شی با دقت زیادی زیر نظر خواهد بود.

تجارت؛ محور اصلی مذاکرات

مهم‌ترین موضوع این نشست، روابط اقتصادی دو کشور است. سال گذشته دو طرف در بوسان کره جنوبی بر سر توقف موقت جنگ تعرفه‌ای توافق کردند. تعرفه‌های آمریکا بر کالاهای چینی در مقطعی به ۱۴۵ درصد رسید و چین نیز صادرات عناصر کمیاب را محدود کرد؛ موادی که برای صنایع پیشرفته و فناوری نظامی آمریکا حیاتی هستند.

ترامپ قصد دارد مدیران شرکت‌هایی مانند انویدیا، اپل،اکسون موبایل، بوئینگ و سیتی گروپ را در این سفر همراه خود ببرد.  در مقابل، چین احتمالاً قرارداد خرید ۵۰۰ فروند هواپیمای بوئین 737و همچنین خرید گسترده سویا، نفت، گاز و محصولات کشاورزی آمریکا را مطرح خواهد کرد. این توافق‌ها می‌تواند برای هر دو رهبر یک پیروزی تبلیغاتی بزرگ باشد.

نقش چین در بحران ایران

جنگ ایران و آمریکا ابعاد تازه‌ای به این نشست داده است. بسته شدن تنگه هرمز تهدیدی جدی برای اقتصاد چین محسوب می‌شود، زیرا بخش بزرگی از انرژی مورد نیاز این کشور از خلیج فارس تأمین می‌شود.

چین بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است و تا حدی بر تهران نفوذ دارد، اما کارشناسان این رسانه ادعا کرده‌اند که پکن توان کنترل مستقیم تصمیمات ایران را ندارد. وانگ یی، وزیر خارجه چین، در روزهای اخیر با عباس عراقچی در پکن دیدار کرده است. واشنگتن امیدوار است چین برای کاهش تنش‌ها نقش‌آفرینی کند، اما پکن این بحران را نتیجه سیاست‌های خود آمریکا می‌داند و تمایل ندارد مسئولیت مستقیم آن را بر عهده بگیرد.

تایوان؛ حساس‌ترین موضوع راهبردی

برای شی جین‌پینگ، مهم‌ترین موضوع امنیتی همچنان تایوان است. چین این جزیره خودگردان را بخشی از قلمرو خود می‌داند و تهدید کرده در صورت لزوم با زور آن را تحت کنترل خواهد گرفت.

ترامپ در مقایسه با رؤسای‌جمهور پیشین موضع نرم‌تری نسبت به تایوان اتخاذ کرده است. گزارش‌ها حاکی است بسته ۱۱ میلیارد دلاری فروش سلاح آمریکا به تایوان پیش از این نشست متوقف شده است. پکن احتمالا از واشنگتن خواهد خواست موضع خود درباره استقلال تایوان را سخت‌تر کند و حتی به طور رسمی با آن مخالفت کند. هرگونه اظهارنظر ناگهانی ترامپ در این زمینه می‌تواند نگرانی متحدان آمریکا در آسیا را افزایش دهد.

رقابت بر سر هوش مصنوعی

موضوع دیگری که اهمیت فزاینده‌ای یافته، رقابت دو کشور در حوزه هوش مصنوعی است. برخی تحلیلگران معتقدند شی جین‌پینگ ممکن است از این نشست برای پیشنهاد همکاری در تدوین استانداردهای جهانی استفاده کند تا رقابت فناوری به تهدیدی کنترل‌نشده تبدیل نشود.

ترامپ در حالی راهی پکن می‌شود که محبوبیت داخلی او کاهش یافته و بحران خاورمیانه همچنان ادامه دارد. بسیاری از ناظران معتقدند اگر این دیدار بیش از حد دوستانه و موفق جلوه کند، این پرسش مطرح خواهد شد که رئیس‌جمهور آمریکا چه امتیازهایی به چین داده است.

در نتیجه، نشست پکن نه‌تنها درباره تجارت یا دیپلماسی، بلکه آزمونی مهم برای سنجش جایگاه آمریکا در برابر قدرتمندترین رقیب خود در جهان خواهد بود.