شرطبندی بزرگ چینیها در جنگ ایران نتیجه داد
جنگ ایران و آمریکا، برخلاف تصور اولیه، تنها یک بحران امنیتی برای چین نبوده است. به نوشته نیوزویک، سرمایهگذاری عظیم پکن در خودروهای برقی اکنون به سپری راهبردی برای اقتصاد این کشور تبدیل شده و به چین کمک کرده است تا در برابر شوک ناشی از اختلال در بازار جهانی نفت مقاومت بیشتری داشته باشد.
به گزارش دیروزبان، چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان است و بخش مهمی از انرژی مورد نیاز خود را از خاورمیانه تأمین میکند. بسته شدن تنگه هرمز در جریان جنگ ایران، تهدیدی جدی برای اقتصاد این کشور به شمار میرود؛ زیرا این مسیر یکی از حیاتیترین گذرگاههای انتقال نفت در جهان است. در شرایط عادی، چنین بحرانی میتوانست رشد اقتصادی چین را به شدت تحت فشار قرار دهد.
اما در سالهای اخیر، دولت چین میلیاردها دلار در توسعه خودروهای برقی، باتری و زیرساختهای انرژی پاک سرمایهگذاری کرده است. نتیجه این سیاست آن است که وابستگی اقتصاد چین به بنزین و گازوئیل کاهش یافته و بخش بزرگی از ناوگان حملونقل شهری و شخصی به برق متکی شده است. این تحول اکنون مزیتی مهم در دوران بحران انرژی محسوب میشود.
فروش خودروهای برقی در چین طی سالهای گذشته رشد چشمگیری داشته و شرکتهایی مانند بیوایدی و انآییو به بازیگران اصلی این صنعت تبدیل شدهاند. دولت پکن با ارائه یارانه، توسعه شبکه شارژ و حمایت از تولید داخلی، تلاش کرده است مصرف سوختهای فسیلی را کاهش دهد و وابستگی به واردات نفت را کمتر کند.
به همین دلیل، افزایش شدید قیمت نفت پس از جنگ ایران فشار کمتری بر چین نسبت به بسیاری از اقتصادهای دیگر وارد کرده است. در حالی که کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و بسیاری از کشورهای اروپایی همچنان به شدت به واردات نفت وابستهاند، چین به لطف گسترش حملونقل برقی توانسته بخشی از این ریسک را خنثی کند.
این دستاورد فقط اقتصادی نیست، بلکه ابعاد ژئوپولیتیکی نیز دارد. کاهش وابستگی به نفت وارداتی، به چین آزادی عمل بیشتری در سیاست خارجی میدهد و آسیبپذیری آن را در برابر بحرانهای خاورمیانه کاهش میدهد. در نتیجه، پکن میتواند با اعتماد به نفس بیشتری در برابر فشارهای آمریکا و نوسانات بازار انرژی عمل کند.
البته چین هنوز کاملا از نفت بینیاز نشده است. صنایع سنگین، حملونقل دریایی و بخشهایی از اقتصاد همچنان به سوختهای فسیلی وابستهاند. با این حال، روند برقیسازی باعث شده ضربه ناشی از اختلال در عرضه نفت کمتر از گذشته باشد.
تحلیلگران معتقدند جنگ ایران نشان داد سرمایهگذاری چین در فناوریهای پاک تنها اقدامی زیستمحیطی نبوده، بلکه بخشی از یک راهبرد امنیت ملی بلندمدت است. پکن با کاهش وابستگی به انرژی وارداتی، خود را در برابر بحرانهای ژئوپولیتیکی مقاومتر کرده است.
در نهایت، بحرانی که میتوانست اقتصاد چین را به شدت متزلزل کند، اکنون به نمونهای از موفقیت برنامهریزی راهبردی این کشور تبدیل شده است؛ برنامهای که با توسعه خودروهای برقی و انرژی پاک، چین را برای مواجهه با شوکهای جهانی آمادهتر کرده است.