صاحب ایده تغییر نظام در ایران! | مرد ناشناختهای که رئیس موساد شد؛ رومان گوفمن کیست؟
صعود سریع رومان گوفمن از دستیار نتانیاهو به رئیس موساد، یک گسست از سنت در جامعه اطلاعاتی اسرائیل محسوب میشود؛ آن هم در شرایطی که این سازمان پیشتر با انتقادات شدیدی دربارهٔ شکستهای امنیتی گذشته روبرو بوده و خود این انتصاب نیز با مخالفتهای داخلی همراه شده است.
به گزارش دیروزبان، رومان گوفمن، دبیر نظامی سابق بنیامین نتانیاهو که هیچ سابقهای در موساد نداشت، روز سهشنبه پس از رد اعتراضات به انتصابش توسط دیوان عالی دادگستری، به طور رسمی به ریاست آژانس جاسوسی اسرائیل منصوب شد. این صعود او یک مورد نادر از ارتقای یک فرد بیرونی به بالاترین سطح سازمان اطلاعاتی اسرائیل است و در زمانی رخ میدهد که این سازمان تحت نظارت شدید درباره رهبری خود قرار دارد.
نامزدی گوفمن، فرمانده نظامی اسرائیل، از سوی چندین سازمان مدنی و وکیلدادگستری گالی بهاروامیارا با مخالفتهایی روبرو شد. علت این مخالفتها، ادعاهای مربوط به رفتار غیراخلاقی در ارتباط با یک عملیات جنگ روانی بود که توسط یگان تحت فرماندهی گوفمن انجام شده بود. این انتصاب همچنین در درون جامعه اطلاعاتی اسرائیل انتقاداتی را برانگیخت.
با وجود این جنجالها، دیوان عالی دلایل کافی برای رد صلاحیت او نیافت و راه را برای گوفمن ۵۰ ساله برای رهبری این آژانس هموار کرد.
گزارشها حاکی است که دیوید بارنیا، رئیسسابق موساد، استدلال کرده بود که این آژانس باید توسط یک افسر باتجربه اطلاعاتی رهبری شود، نه یک فرد بیرونی. هرچند پس از تصمیم دادگاه، بارنیا از کارکنان موساد خواست تا از گوفمن حمایت کنند.
این اختلاف نظر قبلا پیامدهایی در درون آژانس داشته است. رئیس بخش «طِوِل» که روابط با همتایان اطلاعاتی خارجی را مدیریت میکند، استعفا داده و پیشبینی میشود که خروجهای بیشتری از میان مقامات ارشد روی دهد.
گوفمن کیست؟
گوفمن در سال ۱۹۷۶ در بلاروس متولد شد. او در سال ۱۹۹۰ همراه با خانوادهاش به عنوان بخشی از موج مهاجرت تقریبا یک میلیون نفری از اتحاد جماهیر شوروی سابق (بین سالهای ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۰) به اسرائیل مهاجرت کرد. بسیاری از اعضای این جامعه در زمان ورود با تبعیض و طرد اجتماعی مواجه شدند. طبق روایتهایی از سالهای اولیه او در اسرائیل، گوفمن در نوجوانی بوکس را آغاز کرد و سپس راهی حرفه نظامی شد.
گوفمن که یک افسر ارتش است، در لبنان، غزه و کرانه باختری خدمت کرده است. در سال ۲۰۱۷، او به عنوان فرمانده تیپ ۷ زرهی منصوب شد. در آوریل ۲۰۲۴، نتانیاهو او را به عنوان دبیر نظامی خود انتخاب کرد؛ موقعیتی که باعث ارتقای او به درجه سرلشکری شد و او را در مرکز تصمیمگیریهای زمان جنگ اسرائیل قرار داد. در این نقش، گوفمن در گفتگوهای اسرائیل و روسیه درباره سوریه شرکت کرد. صعود سریع او در ردههای نظامی، او را به نمادی از ادغام مهاجران اتحاد جماهیر شوروی سابق در ساختار امنیتی اسرائیل تبدیل کرده است.
گوفمن در ماه مه (اردیبهشت) در برابر کمیته گرونس (که صلاحیت نامزدهای مشاغل ارشد دولتی را بررسی میکند) شهادت داد و گفت که معتقد است تغییر نظام در ایران همچنان امکانپذیر است. او گفت: «ما با چالشهای امنیتی عظیمی روبرو هستیم. اما فرصتهایی نیز وجود دارد – حتی سرنگونی نظام ایران. این اولین جنگ موساد است و احتمالاً آخرین جنگ آن نخواهد بود. این اولین لشکرکشی موساد برای سرنگونی یک نظام است.»
جنجال اصلی او
مخالفت با انتصاب گوفمن بر سر این ادعا متمرکز بود که او «اوری ایلماکایس» ۱۷ ساله را برای شرکت در عملیاتی که توسط یگان نظامی اش انجام میشد، استخدام کرده بود. ایلماکایس در سال ۲۰۲۲ توسط شینبت (سازمان امنیت داخلی اسرائیل) دستگیر شد، زیرا مطالبی حساس مربوط به اطلاعاتی را به صورت آنلاین منتشر کرده بود که به گفته دادستانها، آنها را از دو مأمور اطلاعاتی دریافت کرده بود. او به جاسوسی متهم شد و بیش از یک سال و نیم در بازداشت به سر برد (از جمله مدتی در یک مرکز بازداشت با شرایط سخت که گفته میشود شامل محرومیت از خواب بود) و سپس در حبس خانگی قرار گرفت. او بعداً ادعا کرد که برای یک عملیات جنگ روانی که توسط یک افسر ارشد نظامی هدایت میشد، استخدام شده بود. در حالی که این ادعا در ابتدا توسط دادستانها رد شد، اما بعداً بخشهایی از روایت او با شواهدی مبنی بر دخالت نظامی تأیید گردید.
در آن زمان، گوفمن فرماندهی یگان مسئول آن عملیات را بر عهده داشت. او ابتدا آگاهی خود از مشارکت ایلماکایس را انکار کرد، اما بعداً تماس با او را تأیید کرد و اصرار داشت که فقط مطالب عمومی در اختیار این نوجوان قرار گرفته است. ایلماکایس گوفمن را متهم کرد که در طول دوره طولانی بازداشتش او را رها کرده است. او در ۱۲ مه (اردیبهشت) در برابر دیوان عالی صحبت کرد و گفت: «مبارزه من در اینجا برای امنیت کشور است» و «زندگی من نابود شد.»
علیرغم این ادعاها، دیوان عالی شواهد کافی برای اثبات رفتار غیراخلاقی به منظور جلوگیری از انتصاب گوفمن پیدا نکرد.
نتانیاهو به شدت از انتصاب گوفمن حمایت کرد. این دو در دوران تصدی گوفمن به عنوان دبیر نظامی، با وجود اینکه او هرگز قبلاً در موساد خدمت نکرده بود، از نزدیک با هم کار کردند. نزدیکان نتانیاهو گفتند که نخستوزیر فردی را میخواست که با رهبری موجود آژانس (که با انتقادات شدیدی به دلیل شکستهای اطلاعاتی پیش از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل مواجه بود) ارتباط نداشته باشد. با این حال، منتقدان اشاره میکنند که خود نتانیاهو هرگز به طور علنی مسئولیت شکستهای اطلاعاتی و امنیتی پیرامون حمله ۷ اکتبر را نپذیرفته است.