یک گزارش جنجالی؛ پوتین میخواست بشار اسد را با همسرش اسما جایگزین کند
گزارشی تازه مدعی شده است که ولادیمیر پوتین، در سالهای پایانی حکومت بشار اسد در سوریه، به دنبال گزینههایی برای حفظ نفوذ مسکو در این کشور بوده و حتی نام اسما اسد، همسر رئیسجمهور سابق سوریه، بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی جانشینی مطرح شده بود.
به گزارش دیروزبان، بر اساس این گزارش، منابع نزدیک به حکومت سابق سوریه گفتهاند که روسیه بهتدریج از عملکرد بشار اسد ناراضی شده بود. مسکو که از سال ۲۰۱۵ با مداخله نظامی نقش اصلی در حفظ حکومت اسد ایفا کرده بود، انتظار داشت دمشق سیاستهایی هماهنگتر با منافع روسیه در پیش بگیرد؛ اما به گفته این منابع، کرملین از تمایل اسد به ادامه بنبستهای سیاسی و ناتوانی او در ایجاد توافق با گروههای مخالف ناراضی بود.
گزارشها حاکی از آن است که همزمان با پیشروی نیروهای مخالف در اواخر سال ۲۰۲۴ و افزایش خطر سقوط حکومت دمشق، روسیه بررسی گزینههای جایگزین برای اسد را آغاز کرده بود. در میان این گزینهها، نام اسما اسد نیز مطرح شده بود؛ زنی که در لندن متولد شده و پیش از ازدواج با بشار اسد، در بخش مالی فعالیت میکرد.
اسما اسد سالها تصویر عمومی متفاوتی از خانواده حاکم سوریه ارائه میکرد. او در رسانههای غربی در سالهای نخست ریاستجمهوری همسرش بهعنوان چهرهای مدرن و اصلاحطلب معرفی میشد، اما پس از آغاز جنگ داخلی سوریه و سرکوب مخالفان، این تصویر بهشدت تغییر کرد و منتقدان او را بخشی از ساختار قدرت حکومت اسد دانستند.
بر اساس این گزارش، روسیه معتقد بود اسما اسد میتواند گزینهای باشد که ضمن حفظ ساختار قدرت موجود، امکان ادامه نفوذ مسکو در سوریه را فراهم کند. با این حال، مشخص نیست این ایده تا چه مرحلهای پیش رفته بود و آیا واقعاً طرحی عملیاتی برای انتقال قدرت به او وجود داشت یا تنها یکی از سناریوهای بررسیشده در محافل روسی بود.
روابط میان پوتین و بشار اسد پس از سالها اتحاد نیز در ماههای پایانی حکومت اسد پیچیدهتر شده بود. روسیه از حکومت دمشق در جنگ داخلی حمایت نظامی کرد و نقش مهمی در بازپسگیری مناطق مختلف از مخالفان داشت، اما در مقابل انتظار داشت سوریه به متحدی پایدار و قابل پیشبینی تبدیل شود.
پس از سقوط حکومت اسد، او و خانوادهاش به روسیه رفتند و مسکو به آنها پناهندگی داد. این اتفاق پایان بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه بود.
در همین دوره، گزارشهایی درباره اختلافات خانوادگی و شخصی در میان خانواده اسد نیز منتشر شد. برخی رسانهها مدعی شدند اسما اسد از شرایط زندگی در روسیه ناراضی است و حتی درخواستهایی برای خروج از این کشور مطرح کرده است، هرچند کرملین این گزارشها را رد کرد و آنها را نادرست خواند.
اکنون انتشار ادعا درباره احتمال جانشینی اسما اسد، بار دیگر توجهها را به نقش روسیه در آینده سیاسی سوریه جلب کرده است. این گزارش نشان میدهد که کرملین نهتنها برای حفظ حکومت متحد خود تلاش میکرد، بلکه در صورت شکست آن، به دنبال راههایی برای حفظ نفوذ خود در سوریه بود.
با این حال، هنوز هیچ تأیید رسمی از سوی دولت روسیه یا مقامهای سابق سوریه درباره چنین طرحی منتشر نشده است و این ادعاها بر اساس روایت منابع نزدیک به حکومت پیشین سوریه مطرح شدهاند.