هیروشی اوکودا، مردی که تویوتا را جهانی کرد درگذشت
هیروشی اوکودا، رئیس پیشین تویوتا موتور و از معدود مدیران ارشد این خودروساز که از خانواده بنیانگذار شرکت نبود، در ۹۳ سالگی درگذشت.
به گزارش دیروزبان خبرگزاری کیودو ژاپن این خبر را منتشر کرده و علت مرگ او هنوز اعلام نشده است. اوکودا یکی از چهرههای اثرگذار در تبدیل تویوتا از یک خودروساز عمدتاً ژاپنی به بازیگری جهانی در صنعت خودرو بود؛ تغییری که در دوره مدیریت او شتاب گرفت و مسیر آینده شرکت را تعیین کرد.
مدیری از بیرون خاندان تویودا
اوکودا در سال ۱۹۳۲ در استان میه ژاپن و در خانوادهای مرفه به دنیا آمد. پس از فارغالتحصیلی در سال ۱۹۵۵، به بخش حسابداری تویوتا پیوست و خیلی زود با نظارت بر هزینهها بهویژه هزینههای مدیریتی، وارد حلقه تصمیمسازی شرکت شد. او به صراحت در نقد مدیران شهرت داشت و همین ویژگی، هرچند برای برخی درون شرکت خوشایند نبود، به او شناخت عمیقی از ساختار و ضعفهای تویوتا داد.
در سال ۱۹۹۵، اوکودا به ریاست تویوتا رسید و نخستین مدیر خارج از خانواده تویودا بود که پس از نزدیک به سه دهه سکان شرکت را در دست گرفت. این انتصاب در دورهای انجام شد که تویوتا با افت صادرات، فشار ناشی از افزایش ارزش ین و کاهش سهم بازار داخلی روبهرو بود.
چرخش به سوی تولید جهانی
اوکودا یک سال بعد راهبردی را پیش برد که بعدها به یکی از مهمترین تصمیمهای راهبردی تویوتا تبدیل شد. او بهجای تکیه بر تولید در ژاپن و صادرات به بازارهای خارجی، بر گسترش کارخانهها در بازارهای اصلی جهان تاکید کرد. این سیاست، وابستگی شرکت به صادرات را کاهش داد و تویوتا را به الگوی تازهای از تولید فرامرزی رساند.
نتیجه این تغییر جهت روشن بود. در کمتر از یک دهه، فروش تویوتا در خارج از ژاپن بیش از دو برابر شد و فروش جهانی شرکت نیز جهشی قابل توجه را تجربه کرد. اوکودا با این رویکرد، تویوتا را از یک برند ملی قدرتمند به یک شبکه صنعتی بینالمللی تبدیل کرد.
پیشگام در مسیر هیبریدیها
نقش اوکودا فقط به جهانیسازی تولید محدود نماند. او از حامیان جدی توسعه خودروهای هیبریدی بود و بر عرضه سریعتر پریوس، محصولی که در سال ۱۹۹۷ وارد بازار شد، پافشاری کرد. پریوس بعدها به یکی از نمادهای صنعت خودروی کممصرف و پاکتر تبدیل شد و جایگاه تویوتا را در فناوریهای نوین تثبیت کرد.
این نگاه آیندهمحور، تویوتا را در مسیری قرار داد که همزمان بر رقابتپذیری صنعتی و نوآوری فناورانه استوار بود؛ ترکیبی که بعدها به مزیت اصلی این شرکت در بازار جهانی بدل شد.
نگاه انتقادی به میراث خانوادگی
اوکودا در برابر نفوذ سنتی خانواده بنیانگذار نیز موضعی مستقل داشت. او در سال ۱۹۹۹ ریاست هیئتمدیره را بر عهده گرفت و در آستانه ورود آکیو تویودا، نوه بنیانگذار شرکت، به هیئتمدیره، نسبت به تکیه بر روابط خانوادگی هشدار داد و تاکید کرد که شایستگی باید معیار اصلی باشد.
او تا سال ۲۰۰۶ رئیس هیئتمدیره تویوتا ماند و در سالهای بعد نیز در نهادهای مهم اقتصادی ژاپن، از جمله کیدانرن، نقش داشت. میراث اوکودا در نهایت در دو محور خلاصه میشود: جهانیکردن تویوتا و پیشبرد زودهنگام فناوری هیبریدی. مدیری که روزی درون شرکت بهسبب صراحتش بیرونی تلقی میشد، در عمل یکی از معماران اصلی قدرت امروز تویوتا شد.