افسر خائن نیروی دریایی کُشته شد؛ این زن جوان متهم است
بازداشت یک زن ۳۲ ساله روس در سواستوپل، بار دیگر نشان داد که جنگ اوکراین فقط در میدان نبرد جریان ندارد، بلکه در عرصه اطلاعاتی و عملیات پنهان نیز به همان اندازه خشن و بیثباتکننده است.
به گزارش دیروزبان، مقامهای روسیه میگویند مارگاریتا رئوت، زنی که رسانههای روس از او با عنوان «اسکورت» یاد کردهاند، در انفجاری مرگبار در شبهجزیره کریمه نقش داشته و بنا بر روایت مسکو، این عملیات را به دستور سرویسهای امنیتی اوکراین انجام داده است. با این حال، آنچه تا این لحظه روشن است، بیش از آنکه یک پرونده قضاییِ شفاف باشد، بازتابی از جنگ روایتها میان دو طرف است.
حادثه ۱۳ اوت در سواستوپل رخ داد؛ شهری بندری که از زمان الحاق کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ زیر کنترل مسکو قرار دارد. به گفته رسانههای روسی، بمبی که در یک سطل زباله کار گذاشته شده بود، هنگام عبور رابرت شِگِیف، افسر سابق نیروی دریایی اوکراین، منفجر شد و او را کشت. شگیف ۴۹ سال داشت و پیشتر فرمانده زیردریایی «زاپوریژیا»، تنها زیردریایی نیروی دریایی اوکراین، بود؛ شناوری که پس از تسلط روسیه بر کریمه در همان شبهجزیره باقی ماند و بعدا به خدمت نیروی دریایی روسیه درآمد. از نگاه کییف، این تغییر موضع، او را به چهرهای خائن تبدیل کرده بود.
روایت روسیه میگوید رئوت پس از انفجار بازداشت شد و هنگام دستگیری، وسیله کنترل از راه دور را همراه داشت. برخی رسانههای نزدیک به دستگاه امنیتی روسیه نیز مدعیاند که او در بازجویی اعتراف کرده، گفته از اقدام خود پشیمان نیست و در برابر انجام مأموریت، رمزارز دریافت کرده است. اما همین جزئیات، از جمله ادعای همکاری با سرویسهای اوکراینی و اعتراف فوری، هنوز بهطور مستقل تأیید نشدهاند و باید با احتیاط خوانده شوند.
هویت و پیشینه رئوت نیز پر از ابهام است. رسانههای روسی او را زنی معرفی کردهاند که پیشتر در یاروسلاول و سوچی زندگی کرده و نامش در برخی سایتهای اسکورت دیده شده است. همزمان، برای او سابقه فعالیت در زیستشناسی و کسبوکارهای مرتبط با محصولات گیاهی نیز ذکر شده است. آنچه روشنتر به نظر میرسد، سابقه درگیری او با دستگاه امنیتی روسیه است؛ گفته میشود در ژوئیه ۲۰۲۵ پس از واکنش تند به خبر حمله پهپادی اوکراین، بازداشت و جریمه شده بود.
این پرونده در خلأ سیاسی رخ نمیدهد. در جنگ روسیه و اوکراین، ترور، خرابکاری و عملیات پنهان به بخشی از منطق درگیری تبدیل شدهاند. مسکو بارها کییف را به هدایت چنین حملاتی متهم کرده و اوکراین نیز معمولا از تأیید رسمی یا تکذیب مستقیم فاصله گرفته است. در نتیجه، هر پروندهای از این دست، همزمان یک رویداد جنایی، یک خبر امنیتی و یک ابزار تبلیغاتی است.
در ماجرای سواستوپل نیز فاصله میان «ادعای رسمی روسیه» و «آنچه واقعا قابل اثبات است» هنوز زیاد است. فعلا تنها میتوان گفت یک زن روس به اتهام مشارکت در انفجاری مرگبار بازداشت شده و یک افسر سابق اوکراینی کشته شده است. اما اینکه آیا او واقعاً مأمور کییف بوده یا نه، پرسشی است که پاسخ آن هنوز در مه سنگین جنگ اطلاعاتی پنهان مانده است.