چرا جهان مُد به حجاب روی آورد؟
پشت پرده هجوم برندهای بزرگ به مد محجبه
با وجود افزایش مخالفتهای سیاسی با پوششهایی مانند برقع و حجاب، کارشناسان معتقدند «مد پوشیده» در حال تبدیل شدن به بخشی از جریان اصلی صنعت مد در جهان است؛ روندی که مصرفکنندگان مسلمان، اینفلوئنسرهای شبکههای اجتماعی، برندهای لوکس و فروشگاههای آنلاین بزرگ به آن شتاب دادهاند.
به گزارش دیروزبان، مد پوشیده به سبکهایی گفته میشود که معمولا لباسهای آزادتر، پوشیدهتر و دارای یقههای بلندتر را شامل میشوند و بخش بیشتری از بدن را میپوشانند. این سبک در سالهای اخیر از یک بازار عمدتا مذهبی فراتر رفته و به یک جریان فرهنگی و تجاری گسترده تبدیل شده است.
سیاست در برابر تغییر سلیقه مردم
رشد این صنعت در شرایطی رخ میدهد که پوشش زنان مسلمان در برخی کشورهای اروپایی همچنان موضوعی جنجالی است. در بریتانیا، کیمی بدنوک، رهبر حزب محافظهکار، گفته است کارفرمایان باید بتوانند کارکنان را از پوشیدن پوششهای صورتپوشان منع کنند. چند روز پیش از آن نیز سارا پوچین، نماینده حزب رفورم، از کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، درباره ممنوعیت برقع پرسیده بود.
بیشتر بخوانید:
جنجال ستاره دهه شصتیها | چرا شارون استون قوانین برهنگی را در کن رعایت نکرد؟
پوشش جنجالی همسر پیت هگست در مراسم کاخ سفید | لباسی که همه را عصبانی کرد
قابل توجه اداییهای برندپوش | ملکه هلند با لباس بازیافتی به هند رفت
دلبری یک زن یمنی در دنیای مُد | کازنا عسکر کیست؟
در فرانسه نیز بحث درباره حجاب و دیگر پوششهای اسلامی ادامه دارد. پیشنهاد ممنوعیت حجاب برای دختران زیر ۱۵ سال مطرح شده و فرانسه پیشتر، در سال ۲۰۲۳، پوشیدن عبا را در مدارس دولتی ممنوع کرده بود.
با این حال، بازار مد ظاهرا مسیر متفاوتی را طی میکند. پژوهش دانشگاه باث اسپای نشان میدهد تقاضا برای لباسهای پوشیده در جهان همچنان در حال افزایش است و مصرفکنندگان مسلمان و کاربران اینستاگرام از مهمترین عوامل این رشد هستند. آمازون و فارفچ نیز بهترتیب در بخشهای اقتصادی و لوکس بازار جایگاه مهمی پیدا کردهاند.
فقط مسئله مذهب نیست
سامرین اشرف، پژوهشگر دانشگاه بورنموث که از چهرههای شناختهشده در مطالعه مد پوشیده در بریتانیاست، میگوید این روند فقط به زنان مذهبی محدود نمیشود. به گفته او، زنانی که تجربه بدنشرمی یا اختلال در تصویر ذهنی از بدن خود داشتهاند نیز ممکن است به سمت لباسهای آزادتر و پوشیدهتر گرایش پیدا کنند.
بر اساس برخی برآوردها، ارزش بازار پوشاک پوشیده در اروپا از ۵۶.۸ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۱ به ۷۲.۵ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵ رسیده است. سهم بریتانیا از این بازار ۱۷.۲ درصد برآورد شده و حدود ۶.۵ درصد جمعیت این کشور خود را مسلمان معرفی میکنند.
شبکههای اجتماعی موتور رشد
شبکههای اجتماعی نیز نقش مهمی در گسترش این سبک داشتهاند. بسیاری از اینفلوئنسرهای مسلمان در تیکتاک محتوای مرتبط با مد پوشیده تولید میکنند و طبق دادههای شرکت دینر استاندارد، اینفلوئنسرهای مسلمان در این حوزه در سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۲۵ میلیون بازدید به دست آوردهاند.
در همین حال، برندهای بزرگی مانند M&S، اسوس، یونیکلو و H&M نیز به بازار پوشاک پوشیده وارد شدهاند. دانشگاه باث اسپای معتقد است عرضه مجموعههای مرتبط با حجاب و ماه رمضان از سوی برندهای بزرگ، نشانهای از تبدیل شدن مد پوشیده به یک خردهفرهنگ جریان اصلی در صنعت مد است.
ورود برندهای لوکس
قدرت خرید مصرفکنندگان مسلمان، بهویژه در کشورهای ثروتمند خلیج فارس، توجه برندهای لوکس را نیز به این بازار جلب کرده است. از سوی دیگر، سبک مد پوشیده در برخی جنبهها با جریانهایی مانند «لوکس آرام» و سبک موسوم به «اولد مانی» همپوشانی دارد؛ از جمله استفاده از لباسهایی با قد بلندتر.
پژوهش دانشگاه بورنموث همچنین نشان داده است که افزایش انگ و کلیشههای منفی علیه اسلام پس از حملات ۱۱ سپتامبر، در میان برخی مسلمانان به تقویت هویت فرهنگی و مذهبی و حتی انتخاب آگاهانه لباسهای پوشیدهتر منجر شده است.
به این ترتیب، به نظر میرسد در حالی که سیاستمداران اروپایی همچنان درباره حجاب و برقع بحث میکنند، صنعت مد مسیر دیگری را دنبال میکند؛ مسیری که در آن پوشیدگی دیگر صرفا یک انتخاب مذهبی نیست و به بخشی از سلیقه، هویت، بازار و حتی سبک زندگی جهانی تبدیل شده است.