رقصی که خیانت شد | چگونه یک رقص، چالش «امنیتی» شد؟

به گزارش دیروزبان به نقل از دویچه‌وله ماجرا از ویدیویی آغاز شد که کاربران شبکه‌های اجتماعی در تانزانیا و دیگر کشورهای آفریقایی منتشر کردند. آن‌ها بخشی از یک سخنرانی رسمی را با حرکات رقص ترکیب کردند و چالشی اینترنتی ساختند که به سرعت فراگیر شد. برای بسیاری، این ویدیوها تنها نوعی طنز و سرگرمی دیجیتال بود؛ اما برای دولت تانزانیا، موضوع شکل دیگری به خود گرفت.

مقام‌های رسمی این رقص را توهین به رئیس‌جمهور و تلاشی برای زیر سؤال بردن مشروعیت حکومت تفسیر کردند. در پی این برداشت، چند نفر به اتهام «خیانت عظیم» بازداشت شدند؛ اتهامی بسیار سنگین که در قوانین تانزانیا می‌تواند مجازات‌های شدید، حتی حکم اعدام، در پی داشته باشد. همین واکنش سخت‌گیرانه، موجی از نگرانی را در میان فعالان مدنی و کاربران شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد.

یکی از چهره‌های بازداشت‌شده، یک اینفلوئنسر حوزه زیبایی بود که تنها به دلیل شرکت در این چالش رقص، با پرونده‌ای امنیتی مواجه شد. پس از بازداشت او، فضای ترس در کشور گسترش یافت؛ به‌طوری که حتی صحبت درباره این رقص در محافل عمومی و آنلاین نیز با احتیاط فراوان انجام می‌شد.

این پرونده نشان می‌دهد چگونه در فضایی که آزادی بیان با محدودیت روبه‌روست، هنر، طنز و حتی شوخی‌های اینترنتی می‌توانند به تهدید سیاسی تعبیر شوند. منتقدان می‌گویند برخورد دولت تانزانیا نمونه‌ای از سرکوب فزاینده در برابر هر نوع بیان غیررسمی است؛ سرکوبی که نه‌تنها فعالان سیاسی، بلکه شهروندان عادی و کاربران شبکه‌های اجتماعی را نیز هدف قرار می‌دهد.

ماجرای «ز» اکنون به نمادی از تنش میان قدرت سیاسی و فرهنگ دیجیتال در تانزانیا بدل شده است؛ جایی که یک حرکت ساده می‌تواند پیامدهایی سنگین و سرنوشت‌ساز داشته باشد.