چه اتفاقی برای پنالتیزنهای جام افتاده است؟
در جام جهانی امسال، یک الگوی عجیب بارها تکرار شده است؛ بازیکنانی که با تکنیک دویدن متوقفشونده و مکثدار پشت ضربه پنالتی قرار میگیرند، همیشه موفق به گلزنی نمیشوند.
به گزراش دیروزبان، آخرین قربانی این روش، کیلیان امباپه بود. مهاجم فرانسوی در دیدار مرحله یکچهارم نهایی برابر مراکش، یک پنالتی ضعیف زد که توسط یاسین بونو، دروازهبان مراکش، مهار شد. البته امباپه در ادامه مسابقه جبران کرد و در دقیقه ۶۰ با یک ضربه تماشایی و کاتدار قفل دفاع سرسخت مراکش را شکست. شش دقیقه بعد نیز عثمان دمبله گل دوم فرانسه را به ثمر رساند تا این تیم با پیروزی ۲ بر صفر راهی مرحله نیمهنهایی شود.
اما اشتباه امباپه، که یکی از بهترین گلزنان این تورنمنت است، این پرسش را مطرح کرده که آیا بازیکنان باید استفاده از ضربات پنالتی با دویدنهای پر از مکث و توقف را کنار بگذارند؟
در میان فهرست چیزهایی که هواداران سنتی فوتبال از نسخه مدرن این ورزش دوست ندارند، دویدنهای منقطع پشت ضربه پنالتی جایگاه بالایی دارد؛ در کنار پوشیدن دستکش با پیراهن آستین کوتاه، تمارض بازیکنان و البته سیستم کمکداور ویدئویی.
قوانین فیفا تعریف دقیقی از «مکث در دویدن» ارائه نمیکند، اما بازیکن اجازه دارد در جریان حرکت خود به سمت توپ توقف یا حرکت فریبنده انجام دهد، به شرط آنکه درست پیش از ضربه زدن این کار را انجام ندهد.
این روش البته جدید نیست. بازیکنانی مانند جان آلدریج، هوگو سانچز، اسطوره فوتبال مکزیک، و پله نیز از این تکنیک استفاده میکردند تا دروازهبان را مجبور کنند زودتر به یک سمت شیرجه بزند. اما اگر دروازهبان صبر کند و زود واکنش نشان ندهد، این روش میتواند به شکلی چشمگیر شکست بخورد.
امباپه در جام جهانی به جمع بازیکنانی مانند برونو گیمارش، یورگن استراند لارسن، لیونل مسی و هری کین پیوست که پس از استفاده از این سبک دویدن، پنالتی خود را از دست دادهاند. البته کین در دیدار مقابل کرواسی فرصت تکرار ضربه را پیدا کرد و این بار بدون مکث در حرکت خود، پنالتی را به گل تبدیل کرد.
از مجموع ۲۶ پنالتی با روش «دویدن منقطع» در این جام جهانی، شامل ضربات پنالتی پایان بازیها، ۱۱ ضربه به گل تبدیل نشده است. یعنی میزان موفقیت این روش تنها حدود ۵۷ درصد بوده است.
ایان رایت، مهاجم سابق تیم ملی انگلیس، گفت: «به نظر میرسد این پنالتیهای لرزشی دیگر همان کارایی گذشته را ندارند. دروازهبانها حالا بهتر با آن مقابله میکنند.»
در مقابل، از ۳۵ پنالتی بدون مکث، ۲۴ ضربه گل شده که نرخ موفقیت حدود ۶۸ درصد را نشان میدهد.
به طور کلی، جام جهانی امسال برای پنالتیزنها تورنمنت چندان موفقی نبوده است. حدود ۳۰ درصد از پنالتیهای معمولی در این رقابتها از دست رفتهاند؛ آماری که دومین نرخ بالای ناکامی در تاریخ جامهای جهانی از سال ۱۹۶۶ تاکنون محسوب میشود. اگر ضربات پنالتی پایان مسابقات نیز محاسبه شود، میزان پنالتیهای از دسترفته به ۳۵ درصد میرسد؛ بالاترین رقم ثبتشده در تاریخ جام جهانی.
پت نوین، بازیکن سابق تیم ملی اسکاتلند، میگوید: «یک جنگ دائمی بین پنالتیزنها و دروازهبانها در جریان است. گلرها امروز بزرگتر و آمادهتر هستند و اطلاعات بیشتری درباره سبک بازیکنان دارند.»
او افزود: «اگر دروازهبان مسیر درست را تشخیص دهد، دیگر حتی یک ضربه خوب هم تضمینکننده گل نیست. بازیکنان باید دوباره فکر کنند که چگونه برتری ایجاد کنند؛ به همین دلیل برخی تلاش میکنند با مکث، دروازهبان را به اشتباه بیندازند.»
امباپه نیز پیش از زدن پنالتی مقابل مراکش، طبق عادت همیشگی خود آمادهسازی خاصی داشت و حتی دو بار توپ را تنظیم کرد. اما این بار، انتظار طولانی پس از اعلام پنالتی توسط داور و بررسی VAR، باعث شد بیش از سه دقیقه و ۱۲ ثانیه تا اجرای ضربه فاصله بیفتد.
ژولین لوران، خبرنگار فوتبال فرانسه، معتقد بود مشکل امباپه بیشتر از هر چیز به از بین رفتن روال ذهنی او مربوط بود: «این فقط یک پنالتی بد بود. ضربه ضعیف بود و بونو به راحتی آن را گرفت.»
امباپه در دیدار با مراکش مقابل یکی از بهترین پنالتیگیرهای جهان قرار داشت. بونو در جام جهانی تاکنون تنها دو بار از ۹ پنالتیای که مقابلش زده شده، شکست خورده است. با این حال، اگر فرانسه در پایان جام جهانی قهرمان شود، احتمالاً کمتر کسی پنالتی از دسترفته امباپه را به یاد خواهد آورد.