هشدار امنیتی یا تغییر نقشه جنگ؟
مانور ایران در برنامه جنگی ترامپ | آمریکا یک پایگاه کلیدی حمله به ایران را کنار گذاشت
آمریکا به‌طور ناگهانی بخشی از بمب‌افکن‌های سنگین خود را از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی «فیرفورد» در بریتانیا خارج کرده است؛ اقدامی که در بحبوحه جنگ جاری با ایران، توجه کارشناسان نظامی را به خود جلب کرده است.
به گزارش دیروزبان به نقل از الجزیره حدود یک هفته پیش، پس از یک حادثه امنیتی در نزدیکی این پایگاه، یک ربات خنثی‌سازی بمب پلیس بریتانیا در منطقه مستقر شد و ۸۵ خانه نیز به‌طور موقت تخلیه شدند. اگرچه این حادثه در نهایت به صدور اتهام علیه مظنونان منجر نشد و پنج نفر نیز آزاد شدند، آمریکا در ادامه اعلام کرد نگرانی‌هایی درباره احتمال حملات بیشتر وجود دارد.
چند روز بعد، واشنگتن بمب‌افکن‌های B-1 خود را که در فیرفورد مستقر بودند، به آمریکا بازگرداند. حدود ۱۲ فروند B-1B در این پایگاه حضور داشتند. پیش از این نیز شش بمب‌افکن B-52 از فیرفورد خارج شده و به آن سوی اقیانوس اطلس بازگشته بودند.
ایران هرگونه ارتباط با طرح ادعایی برای حمله به این پایگاه را رد کرده است.
خروج از فیرفورد چه معنایی دارد؟
کارشناسان معتقدند فیرفورد در جریان جنگ ایران، صرفا یک توقفگاه برای بمب‌افکن‌های آمریکایی نبود؛ این پایگاه به واشنگتن اجازه می‌داد حملات هوایی سنگین علیه ایران را با سرعت بیشتری آغاز و برای مدت طولانی‌تری ادامه دهد.
بیشتر بخوانید:
۶ نشانه مهم از تغییر آرایش نظامی آمریکا | از ۲۳۲ تانکر سوخت‌رسان تا ۱۶۵ فروند جنگنده | چرا احتمال جنگ کاهش یافت؟
فقط چین می‌تواند به جنگ ایران پایان دهد | یک پیشنهاد غیرمنتظره برای پایان جنگ ایران
از دیپلماسی فرسایشی تا آرایش نظامی | چرا همه می‌گویند جنگ نزدیک است؟
مردان مرموزی که هواپیمای فلای‌دبی را از سقوط نجات دادند | چرا آنها ناشناسند؟
دانیه تافر، مدیر اجرایی «انجمن بین‌المللی خلیج فارس» و مدرس دانشگاه جورج‌تاون، می‌گوید آمریکا با خروج بمب‌افکن‌ها یک سکوی پرتاب مناسب و در دسترس را از دست داده، اما توانایی اصلی حمله خود را از دست نداده است.
کریستوف برگس، تحلیلگر مؤسسه سلطنتی خدمات متحد بریتانیا، نیز معتقد است خروج B-1ها توانایی آمریکا برای افزایش سریع تعداد پروازهای رزمی علیه ایران را کاهش می‌دهد و در نتیجه سطح تهدید تا حدی پایین می‌آید.
با این حال، این اقدام به معنای پایان توانایی آمریکا برای حمله یا تشدید درگیری نیست.
B-1 چه توانایی‌ای دارد؟
آرون داوسون، پژوهشگر مؤسسه هوایی و فضایی فریمن در کینگز کالج لندن، می‌گوید خروج B-1ها هزینه‌های عملیاتی مشخصی برای آمریکا ایجاد می‌کند.
برخلاف بمب‌افکن رادارگریز B-2 که برای دشوار کردن شناسایی طراحی شده، مهم‌ترین مزیت B-1 ظرفیت بسیار بالای حمل تسلیحات متعارف آن است. به گفته داوسون، این هواپیما می‌تواند دست‌کم ۳۴ تن مهمات حمل کند؛ ظرفیتی که آن را برای حمله همزمان به تعداد زیادی هدف در یک عملیات طولانی بسیار مناسب می‌کند.
در جنگ با ایران، چنین اهدافی می‌تواند شامل سامانه‌های پدافند هوایی، پایگاه‌های موشک‌های بالستیک و تأسیسات ایران باشد.
با خروج B-1ها از بریتانیا، آمریکا ممکن است مجبور شود بیشتر به مأموریت‌های دوربرد از خاک خود یا پایگاه‌های دورتر متکی شود. این وضعیت به معنای افزایش زمان پرواز، خستگی خدمه و نیاز بیشتر به هواپیماهای سوخت‌رسان خواهد بود.
چرا آمریکا آنها را خارج کرد؟
کارشناسان معتقدند تصمیم ناگهانی واشنگتن می‌تواند ناشی از ارزیابی جدید درباره خطر حمله به هواپیماها، خدمه یا خود پایگاه باشد.
داوسون می‌گوید خروج سریع بمب‌افزارها نشان می‌دهد شاید تهدیدهای مشخصی علیه هواپیماها یا پایگاه فیرفورد مطرح شده باشد. از سوی دیگر، آمریکا ممکن است به این نتیجه رسیده باشد که خارج کردن موقت بمب‌افزارها، امکان حفظ آنها برای عملیات آینده را بیشتر می‌کند؛ به‌خصوص اگر دولت ترامپ در کوتاه‌مدت انتظار تشدید جنگ با ایران را نداشته باشد.
دیوید دس روش، مقام سابق پنتاگون و استاد مؤسسه تِیِر مارشال، نیز معتقد است حادثه امنیتی اخیر آسیب‌پذیری هواپیماها در فیرفورد را آشکار کرد. به گفته او، هواپیماها در فضای باز و تنها حدود ۲۷۵ متر دورتر از محلی قرار داشتند که عموم مردم می‌توانستند آنها را ببینند.
او هشدار داد که حتی یک پهپاد کوچک مجهز به مواد منفجره می‌تواند خسارت قابل‌توجهی به هواپیماها وارد کند.
مقصد بعدی؛ خلیج فارس یا دیه‌گو گارسیا؟
آمریکا در صورت تصمیم برای استقرار مجدد بمب‌افمکن‌ها، دو گزینه اصلی دارد: پایگاه «دیه‌گو گارسیا» در اقیانوس هند یا پایگاه‌های متعدد آمریکا در منطقه خلیج فارس.
دیه‌گو گارسیا امنیت بیشتری در برابر حملات احتمالی ایران دارد، اما فاصله آن با ایران بیشتر است و همین موضوع زمان پرواز و نیاز به سوخت‌رسانی هوایی را افزایش می‌دهد.
در مقابل، استقرار بمب‌افکن‌ها در خلیج فارس زمان انتقال به منطقه عملیات را کاهش می‌دهد و امکان انجام سریع‌تر حملات را فراهم می‌کند؛ اما کشورهای منطقه که خود در طول جنگ هدف حملات ایران قرار گرفته‌اند، تمایل ندارند به‌عنوان طرف مستقیم عملیات آمریکا علیه ایران شناخته شوند.
به همین دلیل، فیرفورد پیش از این یک گزینه میانه و مناسب برای واشنگتن محسوب می‌شد. اکنون که این پایگاه از معادله خارج شده، دیه‌گو گارسیا می‌تواند گزینه منطقی‌تری باشد.
این تحولات در نهایت یک آسیب‌پذیری مهم‌تر را نیز آشکار می‌کند: وابستگی قدرت نظامی آمریکا به شبکه گسترده پایگاه‌ها و متحدانش در سراسر جهان. اگر این پایگاه‌ها با حمله یا محدودیت سیاسی مواجه شوند، پیامدهای آن می‌تواند فراتر از جنگ ایران باشد و بر نحوه استقرار نیروها، توزیع تجهیزات و توانایی آمریکا برای ادامه عملیات نظامی در خارج از مرزهایش اثر بگذارد.