ربوده شدن جسد «اویتا» | سرنوشت عجیب پیکر بانوی اول آرژانتین که ۱۶ سال در جهان سرگردان بود

به گزارش دیروزبان، پیکر زنی که میلیون‌ها نفر او را با نام «اویتا» می‌شناختند، پس از مرگ به نمادی سیاسی تبدیل شد؛ نمادی که حکومت‌های نظامی برای نابود کردنش تلاش کردند، اما همین تلاش‌ها باعث شد داستان جسد او به افسانه‌ای ماندگار بدل شود.

پس از مرگ اویتا بر اثر سرطان دهانه رحم در ۳۳ سالگی، پزشک و کالبدشناس مشهور اسپانیایی، پدرو آرا، مأمور شد جسد او را به همان شیوه‌ای مومیایی کند که پیش‌تر برای لنین و استالین در شوروی به کار رفته بود. با استفاده از روشی ویژه شامل تزریق پارافین و گلیسرین، بدن او به شکلی طبیعی حفظ شد؛ به‌گونه‌ای که گویی هنوز زنده است.

قرار بود پیکر او در بنای یادبودی برای کارگران، در ساختمانی متعلق به وزارت کار، درون تابوتی شیشه‌ای به خاک سپرده شود. در روزهای پس از مرگ نیز بیش از دو میلیون نفر از کنار تابوت او عبور کردند تا با بانوی محبوب طبقه کارگر وداع کنند.

اما سه سال بعد، همه چیز تغییر کرد. در سپتامبر ۱۹۵۵، خوان پرون، رئیس‌جمهور آرژانتین و همسر اویتا، با کودتای نظامی سرنگون شد و به تبعید رفت. حکومت جدید که به رهبری ژنرال پدرو آرامبورو روی کار آمده بود، تصمیم گرفت هر نشانی از «پرونیسم» را از میان ببرد. از نگاه نظامیان، جسد اویتا می‌توانست به نماد مقاومت هواداران پرون تبدیل شود؛ بنابراین تصمیم گرفتند آن را ناپدید کنند.

در آغاز این عملیات، سرهنگ دوم کارلوس موری کونیگ، رئیس سازمان اطلاعات ارتش، مسئول نگهداری جسد شد. او که به‌شدت نگران تلاش هواداران پرون برای بازپس‌گیری پیکر او بود، مدام آن را از مکانی به مکان دیگر منتقل می‌کرد. روایت‌ها می‌گویند جسد مدتی در یک ون در خیابان‌های بوئنوس‌آیرس، مدتی پشت پرده یک سینما و حتی زمانی در تأسیسات آب شهر مخفی شده بود. با این حال، هر جا جسد قرار می‌گرفت، مردم از حضور آن باخبر می‌شدند و گل و شمع در آن محل ظاهر می‌شد.

سرانجام کونیگ جسد را به دفتر کار خود منتقل کرد و گفته می‌شود تابوت را به صورت عمودی قرار داده و آن را به بازدیدکنندگان نشان می‌داد. برخی از همکارانش بعدها ادعا کردند که او به شکلی بیمارگونه به پیکر اویتا وابسته شده بود. سرهنگ هکتور کابانیاس سال‌ها بعد گفت: «او را از دوران دانشکده نظامی می‌شناختم؛ آدم کاملا عادی‌ای بود، اما وقتی جسد اویتا به دستش رسید، انگار عقلش را از دست داد.»

در سال ۱۹۵۷، مأموریت تازه‌ای آغاز شد. کابانیاس مأمور شد جسد را برای همیشه ناپدید کند. پیکر اویتا مخفیانه به ایتالیا منتقل و در گورستانی در شهر میلان، با نام جعلی ماریا ماگی دِ ماجیستریس دفن شد تا هیچ‌کس نتواند آن را پیدا کند.

با وجود این، هواداران پرون هرگز دست از جست‌وجو برنداشتند. روی دیوارهای بوئنوس‌آیرس شعارهایی با این مضمون نوشته می‌شد: «جسد اوا پرون کجاست؟» بازگرداندن او به آرژانتین به یکی از مهم‌ترین خواسته‌های جنبش پرونیست تبدیل شد.

سرانجام در سال ۱۹۷۱، با روی کار آمدن دولتی که قصد بازگرداندن دموکراسی را داشت، تصمیم گرفته شد جسد به خوان پرون که در تبعید در مادرید زندگی می‌کرد، تحویل داده شود. تابوت نقره‌ای او به ویلای پرون در حومه مادرید منتقل شد؛ جایی که همسر سوم او، ایزابل پرون، در تمیز کردن و شانه زدن موهای اویتا مشارکت داشت.

بازگشت جسد، شایعات و افسانه‌های تازه‌ای را نیز به همراه آورد. برخی ادعا می‌کردند خوزه لوپس رگا، سیاستمدار بانفوذ و علاقه‌مند به علوم غریبه، به ایزابل توصیه کرده بود کنار جسد اویتا بخوابد تا «قدرت معنوی» او به همسر جدید پرون منتقل شود. این روایت‌ها بازتاب جایگاه تقریبا مقدسی بود که اویتا در ذهن بسیاری از هوادارانش پیدا کرده بود.

پس از بازگشت خوان پرون به قدرت در سال ۱۹۷۳ و مرگ ناگهانی او یک سال بعد، تصمیم گرفته شد جسد اویتا نیز به آرژانتین بازگردانده شود. پیش از خاکسپاری، مرمت‌گر آثار تاریخی دومینگو تله‌چئا مأمور شد آسیب‌های واردشده به جسد را ترمیم کند. او بعدها گفت به دلیل این مأموریت بارها تهدید شد، خودرواش را آتش زدند و سرانجام ناچار شد کشور را ترک کند.

سرانجام در اکتبر ۱۹۷۶، پس از ۱۶ سال سرگردانی، جسد اویتا در آرامگاه خانوادگی‌اش در بوئنوس‌آیرس به خاک سپرده شد. مقبره او به شکلی غیرمعمول و با تدابیر امنیتی بسیار ساخته شد؛ تابوت در اتاقکی مخفی، حدود پنج متر زیر زمین قرار گرفت و مسیر دسترسی به آن با چندین درِ محافظت‌شده پوشانده شد تا دیگر هیچ‌گاه کسی نتواند پیکر بانوی اول افسانه‌ای آرژانتین را جابه‌جا کند. این پایان یکی از عجیب‌ترین سفرهای یک جسد در تاریخ معاصر بود؛ سفری که نشان داد حتی پس از مرگ نیز، قدرت نمادها می‌تواند حکومت‌ها را به هراس بیندازد.