والری گراسیموف و الکساندر لاپین کیستند؟
منظور ترامپ از «ژنرال احمق روسیه» که بود؟ | ژنرال‌هایی که رؤیای پیروزی برق‌آسای پوتین را ناکام گذاشتند
تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ قرار بود، دست‌کم در محاسبات اولیه مسکو، با سرعتی خیره‌کننده پیش برود. کرملین انتظار داشت برتری نظامی روسیه بتواند مقاومت اوکراین را درهم بشکند و نیروهای این کشور را به‌سرعت به کی‌یف برساند. اما جنگی که بسیاری تصور می‌کردند ظرف چند روز تعیین تکلیف شود، به نبردی فرسایشی تبدیل شد؛ نبردی که ضعف‌های ساختاری ارتش روسیه و اختلافات در سطوح بالای فرماندهی آن را آشکار کرد.
به گزارش دیروزبان، اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره اشتباه یک ژنرال روس که به ادعای او با خارج کردن تانک‌ها از بزرگراه و هدایت آن‌ها به زمین‌های کشاورزی، پیشروی ارتش را مختل کرد، بار دیگر توجه‌ها را به عملکرد فرماندهان روسیه جلب کرده است. با این حال، بدون شواهد مستقل نمی‌توان این روایت را به‌عنوان علت قطعی شکست عملیات تصرف سریع کی‌یف پذیرفت. گزارش‌های مربوط به هفته‌های نخست جنگ، از مجموعه‌ای از مشکلات لجستیکی، مقاومت اوکراین و ناهماهنگی عملیاتی حکایت دارند.
بیشتر بخوانید:
رازهای زندگی محرمانه ولادیمیر پوتین | یک ازدواج شکست‌خورده، اسرار دختران مخفی و یک معشوقه پنهانی
رونمایی پوتین از اسلحه تازه‌اش که یک ژنرال است! | احضار «ژنرال آرماگدون»
ماجرای یک گذرنامه جنجالی | زلنسکی و خانواده‌اش اسرائیل را به‌عنوان وطن برگزیده‌اند!
گراسیموف؛ معمار نظامی عملیات روسیه
والری گراسیموف از مهم‌ترین چهره‌های نظامی روسیه در جنگ اوکراین است. او که پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیار ریاست ستاد کل نیروهای مسلح روسیه را بر عهده داشت، در برنامه‌ریزی و هدایت عملیات نظامی نقش محوری ایفا کرد.
گراسیموف در ساختار نظامی روسیه صرفا یک فرمانده ستادی نبود؛ ستاد کل تحت ریاست او مسئولیت عملیاتی گسترده‌ای داشت. با این حال، تصمیم به آغاز جنگ در اختیار ولادیمیر پوتین و حلقه محدود تصمیم‌گیران کرملین بود و مسئولیت ناکامی‌های نظامی را نمی‌توان تنها به یک فرمانده نسبت داد.
پیشروی ناموفق به سمت کی‌یف، مشکلات هماهنگی میان یگان‌ها و دشواری تأمین سوخت و تجهیزات نشان داد که برتری عددی و تسلیحاتی لزوما به پیروزی سریع منجر نمی‌شود. در ژانویه ۲۰۲۳، گراسیموف به‌عنوان فرمانده کل نیروهای روسیه در اوکراین منصوب شد؛ تصمیمی که نشانه‌ای از تلاش کرملین برای بازآرایی فرماندهی جنگ بود.
لاپین؛ فرمانده‌ای در مرکز انتقادها
الکساندر لاپین نیز یکی از فرماندهان ارشد روسیه بود که در مراحل ابتدایی تهاجم نقش داشت. او فرماندهی نیروهای منطقه نظامی مرکزی را بر عهده داشت و یگان‌های تحت امرش از محور شرقی به سمت کی‌یف پیشروی کردند؛ اما این نیروها در نزدیکی شهر بروواری با مقاومت اوکراین متوقف شدند. مشکلات پشتیبانی و دشواری هماهنگی میان نیروهای پراکنده در مناطق وسیع، از جمله چالش‌های این عملیات بود.
نام لاپین در پاییز ۲۰۲۲، پس از عقب‌نشینی نیروهای روسیه از لیمان، بار دیگر در مرکز مناقشه قرار گرفت. رمضان قدیروف، رهبر چچن، او را به ناکامی در پشتیبانی از نیروها متهم کرد و خواستار برخورد شدید با وی شد. قدیروف همچنین گراسیموف را به حمایت از لاپین و پوشاندن اشتباهات فرماندهی متهم کرد؛ اتهاماتی که اختلافات درون ساختار نظامی روسیه را آشکار ساخت.
لاپین در اکتبر همان سال از فرماندهی منطقه نظامی مرکزی کنار گذاشته شد، اما مسیر حرفه‌ای او پایان نیافت. در ژانویه ۲۰۲۳، به ریاست ستاد نیروی زمینی روسیه رسید و در سال ۲۰۲۴ نیز مسئولیت‌های نظامی مهم دیگری به او واگذار شد.
شکست یک پیش‌بینی و آغاز جنگی فرسایشی
نکته مهم در روایت ترامپ، تقلیل ناکامی روسیه به تصمیم اشتباه یک ژنرال است. حتی اگر یک خطای فرماندهی در مسیر پیشروی تانک‌ها رخ داده باشد، چنین اشتباهی به‌تنهایی نمی‌تواند تمام دلایل ناکامی روسیه در تصرف سریع کی‌یف را توضیح دهد.
ارتش روسیه با مشکلاتی در تأمین سوخت و مهمات، هماهنگی میان یگان‌ها و ارزیابی توان مقاومت اوکراین روبه‌رو شد. در مقابل، نیروهای اوکراینی از شناخت جغرافیای منطقه، دفاع سازمان‌یافته و حملات به خطوط تدارکاتی روسیه بهره بردند. ستون طولانی خودروهای نظامی روسیه در شمال کی‌یف به نمادی از مشکلات عملیاتی مسکو تبدیل شد.
گراسیموف و لاپین، هرچند در سطوح متفاوتی از فرماندهی فعالیت می‌کردند، بخشی از ساختاری بودند که انتظار داشت جنگ را سریع به پایان برساند. با طولانی شدن درگیری، کرملین ناچار شد فرماندهان را جابه‌جا کند، نیروهای بیشتری بسیج کند و راهبرد نظامی خود را تغییر دهد.
اظهارات ترامپ بار دیگر این پرسش را مطرح می‌کند که آیا ناکامی روسیه نتیجه اشتباهات فردی بود یا نشانه‌ای از ضعف‌های عمیق‌تر در برنامه‌ریزی و فرماندهی ارتش این کشور. آنچه روشن است، فاصله چشمگیر میان انتظار اولیه مسکو برای پیروزی سریع و واقعیت جنگی است که به یکی از طولانی‌ترین و پرهزینه‌ترین درگیری‌های اروپا در دهه‌های اخیر تبدیل شد.