همزمانی زلزلههای کلمبیا، ژاپن و ونزوئلا اتفاقی است؟ | یک کابوس ترسناک
وقوع چند زمینلرزه قدرتمند در فاصلهای کوتاه در کلمبیا، ونزوئلا و ژاپن، بار دیگر نگاهها را به پویاییهای درونی سیاره زمین و خطرهای ناشی از جابهجایی صفحات تکتونیکی معطوف کرده است.
به گزارش دیروزبان، همزمانی این رخدادها، بهویژه در شبکههای اجتماعی، پرسشهایی را درباره احتمال وجود ارتباط میان آنها ایجاد کرده؛ اما ارزیابیهای علمی نشان میدهد که این زمینلرزهها، با وجود نزدیکی زمانی، لزوماً بخشی از یک زنجیره مشترک جهانی نیستند.
زمینلرزه ۷.۴ ریشتری کلمبیا
صبح دوشنبه ۱۰ اوت، ساعت ۷:۳۴ به وقت محلی، زمینلرزهای به بزرگی ۷.۴ ریشتر مناطق غربی کلمبیا را لرزاند. مرکز این زمینلرزه در نزدیکی سن خوزه دل پالمر در استان چوک، منطقهای کوهستانی و کمبرخوردار در حدود ۲۴۰ کیلومتری بوگوتا، پایتخت کلمبیا، گزارش شد.
با وجود آنکه کانون زلزله در منطقهای کمجمعیت قرار داشت، لرزشها در شهرهای مهمتری چون کالی، پریرا، مانیسالس و ارمنیا نیز احساس شد و خسارتهای چشمگیری برجای گذاشت. گزارشها از جانباختن بیش از ۱۰۰ نفر و زخمی شدن صدها تن حکایت دارد. دهها ساختمان ویران یا بهشدت آسیب دیدهاند و تیمهای امدادی در ساعات و روزهای پس از حادثه، عملیات جستوجو برای یافتن افراد گرفتار زیر آوار را ادامه دادهاند.
بیشتر بخوانید:
همسر فوتبالیست ملیپوش در زلزله کشته شد
یک معجزه؛ مردی پس از هشت روز از زیر آوار زلزله زنده بیرون آمد
کسی که در فضا قرآن خواند | عبدالاحد مومند، اولین فضانورد افغان درگذشت
چرا زلزلههای دوقلوی ونزوئلا اینقدر ویرانگر بودند؟
عمق حدود ۱۰۰ کیلومتری این زمینلرزه، عاملی مهم در کاهش شدت ویرانی در سطح زمین ارزیابی میشود؛ عاملی که احتمالاً مانع از تبدیل شدن حادثه به فاجعهای بسیار گستردهتر شده است.
کلمبیا روی گسلهای فعال
کلمبیا یکی از کشورهای لرزهخیز آمریکای جنوبی به شمار میرود. موقعیت این کشور در محل تعامل سه صفحه مهم تکتونیکی ــ صفحه آمریکای جنوبی، صفحه نازکا و صفحه کارائیب ــ آن را در معرض لرزشهای مکرر قرار داده است.
دادههای سازمان زمینشناسی کلمبیا نشان میدهد که این کشور ممکن است ماهانه حدود ۲۵۰۰ زمینلرزه را ثبت کند؛ هرچند بخش اعظم آنها چنان ضعیفاند که ساکنان مناطق مختلف متوجه وقوعشان نمیشوند. زلزله اخیر نیز به فعالیتهای فرورانشی مرتبط دانسته شده است؛ پدیدهای که در آن یک صفحه زمینساختی به زیر صفحه دیگر رانده میشود و انرژی انباشتهشده در مرز آنها ناگهان آزاد میشود.
ونزوئلا و ژاپن؛ دو کانون دیگر نگرانی
پیش از زمینلرزه کلمبیا، ونزوئلا در ماه ژوئن دو لرزش قدرتمند با بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ ریشتر را تجربه کرده بود؛ رخدادهایی که خسارتهای قابل توجهی برجای گذاشتند و زندگی هزاران نفر را تحت تأثیر قرار دادند. نزدیکی جغرافیایی نسبی ونزوئلا و کلمبیا، حساسیتها نسبت به تحرکات لرزهای در شمال آمریکای جنوبی را افزایش داده است.
در آن سوی جهان نیز ژاپن، واقع در قلب «حلقه آتش اقیانوس آرام»، همواره با خطر زمینلرزههای بزرگ روبهروست. قرار گرفتن این کشور در محل برخورد چندین صفحه تکتونیکی، وقوع لرزشهای شدید را به بخشی از واقعیت دائمی زندگی در این جزیره تبدیل کرده است.
آیا ارتباطی وجود دارد؟
با این همه، کارشناسان تأکید دارند که همزمانی چند زلزله بزرگ، بهتنهایی نشانه ارتباط مستقیم میان آنها نیست. صفحات تکتونیکی در مناطق مختلف جهان بهطور مستقل حرکت میکنند و انرژی را در گسلها و مرزهای خود ذخیره و آزاد میسازند.
بنابراین، هرچند رخدادهای اخیر یادآور آسیبپذیری جوامع انسانی در برابر نیروهای طبیعی است، اما تاکنون هیچ دلیل علمی قانعکنندهای وجود ندارد که زلزلههای کلمبیا، ونزوئلا و ژاپن را اجزای یک زنجیره لرزهای واحد بداند. این اتفاقها بیش از هر چیز، تصویری از زمینِ زنده و ناآرامی ارائه میکنند که در اعماق خود، پیوسته در حال تغییر است.