فرمانده ارشد اطلاعاتی لیبی ترور شد | فوزی المنصوری که بود؟

به گزارش دیروزبان، این ترور که در قلب قلمرو تحت کنترل «خلیفه حفتر» رخ داد، فراتر از یک حذف فیزیکی، نشانه‌ای از نفوذ عمیق ناامنی به لایه‌های حفاظتی مستحکمِ شرق لیبی تلقی می‌شود.

بر اساس گزارش‌های اولیه، مواد منفجره کارگذاری‌شده در خودروی المنصوری، زمانی که او در منطقه «الهواری» در نزدیکی منزل خود حضور داشت، منفجر شد. شدت انفجار به حدی بود که این مقام بلندپایه امنیتی در دم جان باخت. تاکنون هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته و سکوتِ گروه‌های شبه‌نظامی و بازیگران سیاسی در قبال این واقعه، ابعاد معمایی آن را پیچیده‌تر کرده است.

این ترور از آن جهت اهمیت استراتژیک دارد که المنصوری مسئولیت تحلیل و مقابله با تهدیدات امنیتی را بر عهده داشت. هدف قرار گرفتن چنین فردی در پایگاه اصلی قدرت حفتر، پرسش‌های جدی را درباره توانایی دستگاه‌های اطلاعاتی در حفظ امنیت مهره‌های کلیدی‌شان مطرح می‌کند. این حادثه پیامی روشن به ساختار نظامی شرق لیبی ارسال کرد: هیچ‌کس، حتی ارشدترین مقامات اطلاعاتی، در حصار امنیتی بنغازی از گزند حملاتِ هدفمند مصون نیستند.

لیبی؛ کشوری اسیر در دوپارگی مزمن

لیبی بیش از یک دهه است که پس از سقوط معمر قذافی، در گرداب بی‌ثباتی و فقدان حاکمیت ملی گرفتار شده است. رقابت دیرینه میان شرق و غرب کشور، عملا لیبی را به دو مرکز قدرت مجزا تقسیم کرده است. در شرق، نیروهای «ارتش ملی لیبی» به فرماندهی خلیفه حفتر حاکمیت را در دست دارند و در غرب، دولت مستقر در طرابلس با اتکا به ائتلافی از گروه‌های مسلح، قدرت را اعمال می‌کند.

این شکاف سیاسی نه‌تنها مانع از تشکیل ارتش و ساختار امنیتی یکپارچه شده، بلکه زمینه‌ساز جولان گروه‌های تروریستی و بازیگران نیابتی در منطقه شده است. ترور المنصوری در شرایطی رخ می‌دهد که همزمان با این ناآرامی در شرق، غرب لیبی نیز شاهد تنش‌های فزاینده بوده است. حملات پهپادی اخیر علیه تأسیسات نفتی در شهر «زاویه» و آسیب دیدن مخازن سوخت، نشان می‌دهد که زیرساخت‌های حیاتی کشور در هر دو سوی میدان نبرد، با تهدیدی جدی روبروست.

چشم‌انداز مبهم امنیت

اگرچه در سال‌های اخیر جنگ‌های تمام‌عیار و گسترده در لیبی تا حدودی فروکش کرده، اما اکنون کشور با «جنگِ سایه‌ها» یا همان ترورهای هدفمند روبروست. این نوع خشونت، اگرچه در مقیاس کوچک‌تر از جنگ‌های داخلی است، اما به‌شدت روان‌شناسی سیاسی جامعه و نخبگان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

با ادامه تحقیقات درباره انفجار بنغازی، ناظران بین‌المللی نگرانند که این ترور، آغازگر دور تازه‌ای از تسویه‌حساب‌های خونین میان رقبا باشد. با توجه به بن‌بست سیاسی برای برگزاری انتخابات ملی و توزیع قدرت، فضای امنیتی لیبی همچنان شکننده باقی مانده و کوچک‌ترین جرقه، می‌تواند تمام رشته‌های ظریف صلح را در این کشور نفت‌خیزِ بحران‌زده پنبه کند.