محاصره نامحدود آمریکا تا کجا میتواند ادامه پیدا کند؟
آمریکا تهدید کرده است محاصره دریایی بنادر ایران را برای مدت نامحدود ادامه دهد و همزمان فشارهای اقتصادی تازهای را اعمال کند. این تهدید در شرایطی مطرح شده که مذاکرات آتشبس میان دو کشور به بنبست رسیده و درباره توان نیروی دریایی آمریکا برای ادامه این عملیات، بهویژه پس از گزارشهایی درباره وضعیت نامناسب ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن»، پرسشهای جدی مطرح شده است.
به گزارش دیروزبان به نقل از الجزیره، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفت نیروی دریایی این کشور میتواند برای مدت نامحدود در منطقه باقی بماند و محاصره بنادر ایران را اجرا کند. او گفت آمریکا با جابهجایی و چرخش کشتیها میتواند فشار عملیاتی را میان واحدهای مختلف تقسیم کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز از اعمال اقدامات اقتصادی جدید علیه ایران خبر داد و گفت واشنگتن در هفته آینده جزئیات اقداماتی را اعلام خواهد کرد که به گفته او، در تاریخ تحریم و انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه خواهد بود.
به گفته بسنت، این فشار اقتصادی در کنار ادامه محاصره تنگه هرمز قرار است مانع ورود و خروج کالا از بنادر ایران شود.
آیا آمریکا واقعا کنترل هرمز را در اختیار دارد؟
دونالد ترامپ بارها مدعی شده که آمریکا «کنترل کامل» تنگه هرمز را در اختیار دارد؛ آبراهی حیاتی که ایران از اوایل مارس و پس از آغاز جنگ آن را بست.
اما ایران این ادعا را رد میکند. سازمان مسئول امور تنگه هرمز در ایران اعلام کرده است که این آبراه همچنان مسدود است و تا زمانی که شروط تهران پذیرفته نشود، بازگشایی نخواهد شد.
در عمل نیز تنها تعداد محدودی کشتی طی هفته گذشته توانستهاند از تنگه عبور کنند؛ موضوعی که نشان میدهد ادعای واشنگتن درباره باز بودن کامل مسیر با واقعیت میدانی فاصله دارد.
بحران در «آبراهام لینکلن»
یکی از مهمترین چالشهای آمریکا، وضعیت ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» است که در عملیات دریایی اطراف تنگه هرمز مشارکت دارد.
گزارشهای نشریات تخصصی نظامی به نقل از خانواده برخی نظامیان مستقر در این ناو از کاهش روحیه، مشکلات شدید روانی و حتی افکار خودکشی در میان برخی ملوانان خبر دادهاند.
همسر یکی از ملوانان، که با نام آنابل لوما معرفی شده، گفته است همسرش در میان چیزی که او «فرسودگی شدید» توصیف کرده، تلاش کرده خود را به دریا بیندازد.
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، در نامهای به هگست هشدار داده است که این ناو پس از ترک سندیگو در نوامبر سال گذشته، اکنون نزدیک به هفت ماه بدون توقف در دریا بوده؛ دورهای که رکوردی برای یک ناو هواپیمابر آمریکایی محسوب میشود.
گزارشها همچنین از کمبود برخی اقلام ضروری، مشکلات آب، افزایش حوادث ایمنی و اختلال در دریافت مرسولات پستی خبر دادهاند.
پنتاگون گزارشها را رد میکند
هگست این گزارشها را «کاملا تحریفشده» خوانده است. فرماندهی مرکزی آمریکا نیز گزارشهایی درباره کشته شدن هفت نیروی دریایی و زخمی شدن تعدادی دیگر در درگیری داخل آبراهام لینکلن را تکذیب کرده است.
ارتش آمریکا همچنین اعلام کرده هیچ نیرویی روی این ناو کشته نشده و ملوانی که سوم اوت به دریا افتاده بود، بهسرعت و در سلامت نجات داده شده است.
با این حال، پرسش اصلی همچنان باقی است: آیا ناوگان آمریکا میتواند عملیات طولانیمدت را بدون فرسایش جدی ادامه دهد؟
مشکل فقط خستگی ملوانان نیست
هارلان اولمن، افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، میگوید ناوهایی مانند آبراهام لینکلن برای حفظ آمادگی عملیاتی خود به تعمیر و نگهداری منظم در بندر نیاز دارند.
به گفته او، برخی تعمیرات را میتوان در دریا انجام داد، اما بسیاری از اقدامات ضروری فقط در بندر امکانپذیر است. هرچه یک ناو پیشرفته مدت بیشتری در دریا بماند، آمادگی و قابلیت عملیاتی آن نیز بیشتر فرسوده میشود.
دولت ترامپ برای کاهش فشار بر نیروهای خود اعلام کرده کشتیها را بهصورت دورهای جابهجا خواهد کرد. گزارشها نیز حاکی از آن است که ناو «جرج واشنگتن» از اقیانوس آرام به سمت خاورمیانه حرکت کرده است.
تنگه هرمز؛ برگ برنده تهران
ایران تنگه هرمز را مهمترین اهرم خود میداند و اعلام کرده تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا برداشته نشود، تحریمها لغو نشوند و داراییهای ایران آزاد نشوند، این آبراه بازگشایی نخواهد شد.
برخی کارشناسان معتقدند تهران تلاش میکند فشار اقتصادی را نه فقط بر آمریکا، بلکه بر کشورهای همسایه نیز افزایش دهد. مهران کامروا، استاد دانشگاه جورجتاون در قطر، میگوید ایران با هدف قرار دادن زیرساختها و تأسیسات انرژی کشورهای منطقه تلاش میکند کشورهایی مانند قطر، امارات، عربستان و کویت را تحت فشار قرار دهد تا آنها نیز واشنگتن را به مذاکره با تهران ترغیب کنند.
در نهایت، پرسش اصلی این است که کدام طرف زودتر خسته خواهد شد: آمریکا با ناوگان و هزینههای نظامی خود، یا ایران با اقتصادی که زیر فشار محاصره و تحریم قرار گرفته است؟
محاصرهای که آمریکا آن را قابل ادامه برای «مدت نامحدود» میداند، ممکن است در عمل به آزمونی طولانی برای توان نظامی واشنگتن، اقتصاد ایران و مهمتر از همه، اراده سیاسی هر دو طرف تبدیل شود.