آیا شی جین‌پینگ بیمار است؟
غیبت‌های مشکوک و ضعف جسمانی شی | ماجرای اتاق مخفی رهبر چین در کاخ سفید
برخی نشانه‌ها در جریان دیدار اخیر شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، با دونالد ترامپ در واشنگتن، گمانه‌زنی‌ها درباره وضعیت سلامتی رهبر چین را افزایش داده است؛ موضوعی که به‌دلیل تمرکز بی‌سابقه قدرت در دستان او، می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای چین داشته باشد.
به گزارش دیروزبان به نقل از دیلی‌میل، مقام‌های آمریکایی از اتاقی اختصاصی در بال غربی کاخ سفید با عنوان «اتاق انتظار» یاد کرده‌اند که برای استراحت‌های طولانی شی جین‌پینگ میان جلسات در نظر گرفته شده بود. به گفته منابع آمریکایی، درخواست چین برای اختصاص چنین فضایی غیرمعمول بود و برنامه دیدار نیز با وقفه‌های استراحت و محدودیت‌هایی برای پیاده‌روی و ایستادن طولانی‌مدت تنظیم شد.
نشانه‌هایی که توجه مقام‌های آمریکایی را جلب کرد
دونالد ترامپ پس از دیدار با همتای چینی خود گفت شی جین‌پینگ را فردی قدرتمند، سرزنده و سالم دیده است؛ اما گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی مقام‌های آمریکایی در محافل خصوصی درباره ضعف جسمانی او ابراز نگرانی کرده‌اند.
شی هنگام پایین آمدن از هواپیما در واشنگتن و بالا رفتن از پله‌های آرشیو ملی آمریکا، آهسته و با احتیاط حرکت می‌کرد و دست همسرش، پنگ لی‌یوان، را محکم گرفته بود. رسانه‌های دولتی چین نیز تصاویری را منتشر کردند که بخش‌هایی از این صحنه‌ها را نشان نمی‌داد.
البته این رفتارها به‌تنهایی اثبات‌کننده بیماری نیستند و خستگی یا جت‌لگ نیز می‌توانند توضیحی برای آن باشند. با این حال، غیبت‌های گاه‌وبیگاه شی از انظار عمومی به گمانه‌زنی‌ها دامن زده است.
او در سپتامبر، در آخرین لحظه از شرکت در ضیافت شام نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، انصراف داد. همچنین در مه سال گذشته و پایان مه امسال، به‌ترتیب برای حدود دو هفته و ۱۰ روز از حضور عمومی فاصله گرفت. ادعاهایی نیز درباره انتقال اضطراری او به بیمارستان منتشر شد که شواهد مستقلی برای تأیید آن‌ها ارائه نشده است.
زندگی شخصی و سلامت؛ رازی در ساختار قدرت چین
ایان ویلیامز با اشاره به فضای بسته حزب کمونیست چین می‌نویسد که اطلاعات مربوط به سلامت رهبران این کشور به‌شدت محرمانه نگه داشته می‌شود. همین پنهان‌کاری باعث شده است حتی غیبت‌های کوتاه نیز به موضوعی برای شایعه‌پردازی تبدیل شوند.
دنیس وایلدر، تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، گفته است شی به مصرف دخانیات و نوشیدنی‌های الکلی علاقه دارد. او به نقل از چین گانگ، وزیر خارجه پیشین چین، از علاقه رهبر این کشور به نوشیدنی سنتی مائوتای سخن گفته است. با این حال، این اظهارات نیز اطلاعات پزشکی مستقیمی درباره وضعیت فعلی شی ارائه نمی‌کنند.
چرا بیماری شی می‌تواند جهان را نگران کند؟
اهمیت این گمانه‌زنی‌ها تنها به وضعیت جسمانی رئیس‌جمهور چین محدود نمی‌شود. شی از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۱۲، نفوذ خود را گسترش داده، مخالفان را کنار زده و محدودیت دوره‌های ریاست‌جمهوری را حذف کرده است. اکنون نیز جانشین مشخصی برای او معرفی نشده است.
بر اساس تحلیلی از مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، از سال ۲۰۲۲ ده‌ها ژنرال و مقام ارشد نظامی چین برکنار شده‌اند یا موقعیت آن‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است. این روند، در کنار تمرکز قدرت در رأس حکومت، نگرانی‌هایی درباره وفاداری ارتش و احتمال رقابت‌های درون‌حاکمیتی ایجاد کرده است.
نویسنده معتقد است وخامت احتمالی سلامت شی یا خلأ ناگهانی قدرت می‌تواند به رقابت شدید میان جناح‌های سیاسی منجر شود. در چنین شرایطی، مسئله تایوان نیز ممکن است حساس‌تر شود؛ زیرا رقبای داخلی برای اثبات اقتدار خود، مواضع تندتری در برابر این جزیره اتخاذ کنند.
تجربه مائو و برژنف؛ هشدار تاریخ
تاریخ چین و اتحاد جماهیر شوروی نمونه‌هایی از پیامدهای پنهان‌کاری درباره سلامت رهبران ارائه می‌دهد. مائو تسه‌تونگ در سال‌های پایانی عمر با مشکلات جدی جسمی و ذهنی روبه‌رو بود، اما وضعیت او پنهان نگه داشته شد. مرگش در سال ۱۹۷۶ نیز به کشمکش قدرت انجامید.
لئونید برژنف، رهبر شوروی، هم در سال‌های پایانی عمر با افت شدید توانایی‌های جسمی و ذهنی مواجه بود؛ در حالی که مقام‌های رسمی همچنان از سلامت مطلوب او سخن می‌گفتند. هم‌زمان، رکود اقتصادی و فرسایش اعتبار حزب کمونیست شدت گرفت.
ویلیامز در پایان تأکید می‌کند که هنوز نمی‌توان شی جین‌پینگ را با این رهبران بیمار مقایسه کرد. با این حال، در نظامی که قدرت تا این اندازه در اختیار یک نفر قرار گرفته، سلامت او دیگر صرفاً مسئله‌ای شخصی نیست؛ بلکه می‌تواند بر ثبات سیاسی چین، اقتصاد جهانی و رقابت‌های ژئوپلیتیکی اثر بگذارد.