سر مائو در یک دست و سیگار در دست دیگر | هنرمند چینی حبس گرفت!
ژائو یالیانگ میگوید پسر هشتسالهاش از خودش قویتر است؛ پسری که پس از بازداشت پدرش، خیلی زودتر از سنش با مفهوم فقدان و ترس آشنا شد.
به گزارش دیروزبان وقتی مأموران پلیس پدرش، گائو ژن، را بازداشت کردند، کودک سرش را بالا گرفت و پرسید: «بابای من چه کار اشتباهی کرده؟ او فقط یک هنرمند است. چرا او را میبرید؟»
ژائو میگوید پسرش پس از جدایی از پدر، بهسرعت بزرگ شده است. او غم مادرش را تشخیص میدهد و هر بار که حال او خوب نیست، متوجه میشود.
گائو ژن، هنرمند ۷۰ ساله پکن، از اعضای نسل هنرمندان منتقد حکومت چین است؛ گروهی که بهویژه در دهه ۲۰۰۰ در پایتخت چین فعالیت میکردند. آثار او، مانند آثار چهرههایی همچون آیویوی، به موضوعاتی حساس در تاریخ معاصر چین میپرداخت؛ از کشتار میدان تیانآنمن در سال ۱۹۸۹ گرفته تا دوران حکومت مائو تسهتونگ.
گائو به همراه برادرش، گائو چیانگ، آثاری خلق کرد که تصویر رسمی و اسطورهای حکومت از مائو را به چالش میکشیدند. در یکی از آثار، مائو در حالی به زانو درآمده و طلب بخشش میکند. در اثری دیگر، بینی او مانند پینوکیو کشیده شده و در اثری دیگر، با تفنگی در دست، به سوی عیسی مسیح نشانه رفته است.
سه سال زندان برای به چالش کشیدن تصویر مائو
مائو که بنیانگذار جمهوری خلق چین بود، کشور را در یکی از خونینترین دورههای تاریخ معاصر خود رهبری کرد. میلیونها نفر در جریان قحطیهای ناشی از «جهش بزرگ به جلو» و سپس انقلاب فرهنگی جان باختند. با این حال، تصویر او همچنان در روایت رسمی حزب کمونیست جایگاهی ویژه دارد.
بیشتر بخوانید:
عکس ترامپ در استخر کاخ سعودی | روزی که دونالد سوژه یک میلیارد نفر شد
رازگشایی از زنان مرموز در مهمانی ترامپ | مأموران اطلاعاتی در لباس پیشخدمت | ببینید
کمدین چینی با سیاست شوخی کرد و بازجویی شد
مشهورترین خواننده چین درگذشت | زنی که همه دوستش داشتند
اکنون دادگاهی در استان هِبِی، گائو ژن را به سه سال زندان محکوم کرده است؛ حداکثر مجازات در پروندهای که اتهام آن «توهین به حیثیت قهرمانان و شهدا» عنوان شده است. سازمان عفو بینالملل این حکم را نمونهای از استفاده سیاسی از قوانین برای خاموش کردن هنرمندانی دانست که دیدگاهشان با حکومت متفاوت است.
گائو در سال ۲۰۲۴ در کارگاهش در پکن بازداشت شد؛ زمانی که خانوادهاش عملا سالها بود در آمریکا زندگی میکردند. آنها برای دیدار با مادر ژائو که بیمار شده بود به چین بازگشته بودند، اما در همان سفر مأموران وارد عمل شدند.
خانواده پیش از مهاجرت نیز هشدارهایی درباره حساسیت نهادهای امنیتی دریافت کرده بودند. با این حال، بازگشت به چین زندگی آنها را به کابوسی طولانی تبدیل کرد.
کودکی که صدای پدرش را فراموش کرده است
ژائو و پسرش از زمان بازداشت گائو اجازه ملاقات با او در زندان را ندارند. ژائو میگوید اخیرا پسرش به او گفته است: «یادم رفته صدای بابا چطور بود.»
مادر و پسر گاهی تا نزدیکی زندان میروند؛ هرچند اجازه ورود ندارند، اما احساس میکنند به گائو نزدیکتر شدهاند.
مدتی نامههایی میان گائو و خانواده ردوبدل میشد. او برای پسرش کارتهایی میساخت و با کاغذبری و شعر، از زندگی خود در زندان و دلتنگی برای خانواده مینوشت.
ژائو میگوید در شش ماه نخست هر روز گریه میکرد و نمیتوانست بخوابد. سپس تمام انرژی خود را صرف ساختن یک زندگی تازه برای پسرش کرد؛ خانه پیدا کرد، او را به مدرسه برد و دوباره به خانه آورد و تلاش کرد زندگی روزمرهشان را حفظ کند.
اما مادر و پسر اجازه خروج از چین را ندارند و در بلاتکلیفی به سر میبرند. ژائو میگوید خودروهای پلیس بارها آنها را تعقیب کردهاند. با این حال، او همچنان با رسانههای بینالمللی صحبت میکند و تأکید دارد: «شوهرم بیگناه است.»
در صورت شدت گرفتن فشارها، آنها به مناطق روستایی فوجیان در جنوبشرق چین میروند؛ جایی که هزینه زندگی کمتر و طبیعت بیشتری دارد.
یکی از برادران گائو نیز درباره جلسه دادگاه میگوید که کل روند رسیدگی تنها چند دقیقه طول کشید و نه گائو و نه وکیلش فرصت صحبت پیدا نکردند. به گفته او، گائو آرام به نظر میرسید، اما کمرش درد داشت و برای ایستادن مجبور بود به نرده تکیه کند.
مائو نیم قرن است مرده، اما به نظر میرسد سایه او هنوز برای کسانی که تصویر رسمیاش را به چالش میکشند، سنگین و خطرناک است.