۹۲ کماندوی آمریکایی در ایران؛ واقعیت یا روایت هالیوودی؟
پشت پرده عملیات ۵۰ ساعته نجات خلبان آمریکایی
روایتی که اکنون از سوی رسانهها و مقامهای آمریکایی درباره سقوط یک جنگنده این کشور در ایران منتشر شده، تصویری هالیوودی از آنچه واشنگتن یکی از پیچیدهترین عملیاتهای نجات خود توصیف میکند ارائه میدهد؛ روایتی که در آن خلبانان آمریکایی پس از سرنگونی جنگنده، ساعتها در مناطق کوهستانی ایران پنهان ماندند و نیروهای آمریکایی برای بازگرداندن آنها وارد خاک ایران شدند.
به گزارش دیروزبان، این جزئیات نخستین بار در گفتوگوی برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس با یکی از سرنشینان جنگنده و همچنین اظهارات مقامهای ارشد نظامی آمریکا مطرح شده است. با این حال، باید توجه داشت که بخش عمده این روایت از سوی طرف آمریکایی بیان شده و شواهد مستقل برای تأیید همه جزئیات آن در دسترس نیست. بنابراین، این گزارش را نباید لزوما روایتی قطعی از آنچه در میدان رخ داده دانست.
سقوط جنگنده و دو سرنشین
بر اساس روایت منتشرشده، جنگنده آمریکایی در شب دوم آوریل و در منطقهای کوهستانی در جنوب اصفهان هدف موشک قرار گرفت. یکی از سرنشینان که با نام مستعار «براوو» معرفی شده، گفته است پس از اصابت موشک، چتر نجاتش آسیب دید و هنگام خروج اضطراری با سرعتی بین ۱۱۰ تا ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت به سمت زمین سقوط کرد.
بیشتر بخوانید:
عبدالرضا شهلایی؛ شبحی که کابوس آمریکا شد | فرماندهای که حتی عکس مشخصی ندارد
این زن تنها ایرانی است که در حادثه ۱۱ سپتامبر کشته شد
مرد پشت پرده حملات به تاسیسات هستهای ایران کیست؟
روایت خلبان آمریکایی از سقوطش در ایران | پهپادهای شبحگونه در آسمان؛ خلبان آمریکایی چه دید؟
او پس از برخورد با زمین دچار شکستگی ستون فقرات، بازو و شانه شد، اما توانست خود را از محل فرود دور کند. سرنشین دیگر، «آلفا»، زودتر پیدا شد و در یک عملیات هوایی از منطقه خارج شد.
آغاز مسابقه با زمان
مقامهای آمریکایی میگویند پس از اطلاع از سقوط جنگنده، عملیات جستوجو و نجات آغاز شد. به گفته برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیروهای آمریکایی همزمان تحرکات نیروهای ایرانی را زیر نظر داشتند؛ چرا که واشنگتن نگران بود نیروهای ایرانی پیش از تیم نجات، سرنشین دوم را پیدا کنند.
در این روایت، نیروهای آمریکایی ابتدا برای نجات آلفا وارد عمل شدند و با وجود تیراندازی در مسیر، موفق شدند او را از منطقه خارج کنند. اما براوو همچنان در ایران باقی مانده بود و در شرایطی دشوار، یک شب دیگر را تقریبا بدون آب و غذا سپری کرد.
ادعای نقش سیا و حملات هوایی
بخش دیگری از روایت آمریکایی به نقش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، مربوط میشود. بر اساس این ادعا، سیا برای گمراه کردن نیروهای ایرانی و یافتن محل اختفای براوو از ابزارهای اطلاعاتی محرمانه استفاده کرد.
همچنین ادعا شده است که پیش از ورود تیم نجات، بمبافکنها و پهپادهای آمریکایی مواضع نیروهای سپاه پاسداران را در نزدیکی محل اختفای براوو هدف قرار دادند تا مسیر عملیات باز شود. این بخش نیز صرفا بر اساس روایت ارائهشده از سوی مقامها و رسانههای آمریکایی است و تأیید مستقل آن در متن موجود ارائه نشده است.
۹۲ نیروی آمریکایی در ایران؛ ادعایی بالیوودی!
شاید جنجالیترین بخش این روایت، ادعای حضور حدود ۹۲ نیروی آمریکایی در خاک ایران برای اجرای عملیات نجات باشد. برد کوپر گفته است این نخستین حضور نیروهای آمریکایی در ایران طی ۴۶ سال گذشته بوده و صدها نیروی دیگر نیز در آسمان و چند هزار نفر در بخش پشتیبانی مشارکت داشتهاند.
با این حال، چنین ادعایی باید با احتیاط خوانده شود. حضور یک نیروی ۹۲ نفره آمریکایی در داخل ایران، در شرایط جنگی و در عمق خاک کشوری که تحت حملات قرار داشته، ادعایی بزرگ است و صرف انتشار آن از سوی فرماندهان آمریکایی به معنای اثبات قطعی آن نیست. ابعاد چنین عملیاتی، مسیر ورود و خروج نیروها و میزان اطلاع طرف ایرانی، همگی موضوعاتی هستند که برای پذیرش این روایت به شواهد مستقل نیاز دارند.
پایان عملیات
در نهایت، براوو پس از حدود ۵۰ ساعت از زمان سرنگونی جنگنده از ایران خارج شد. اما حتی مرحله خروج نیز، طبق روایت آمریکایی، بدون حادثه نبود؛ دو هواپیمای مورد استفاده برای عملیات روی باند موقت بیابانی گرفتار شدند و آمریکاییها برای جلوگیری از افتادن تجهیزات حساس به دست ایران، آنها و چند بالگرد را منهدم کردند.
روایت منتشرشده، در مجموع، تصویری قهرمانانه از توان اطلاعاتی، نظامی و جستوجو و نجات آمریکا ارائه میکند. اما میان «روایت یک طرف جنگ» و «واقعیتی که مستقل تأیید شده» فاصلهای مهم وجود دارد؛ فاصلهای که درباره جزئیاتی مانند حضور ۹۲ کماندو در خاک ایران، بیش از هر بخش دیگر این داستان باید مورد توجه قرار گیرد.