پیشنهاد حمله پیشدستانه ایران به آمریکا | پنجره گفتوگو چقدر باز میماند؟
علیرغم ادعای دونالد ترامپ مبنی بر رد شروط ایران، تحرکات دیپلماتیک و فعالیت میانجیها برای ایجاد چارچوبی مشترک جهت ازسرگیری مذاکرات شدت یافته است؛ هرچند پرونده هستهای همچنان گره اصلی هرگونه توافق میان تهران و واشنگتن به شمار میرود.
به گزارش دیروزبان، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با شبکه «انبیسی» تاکید کرد که ایران به اظهارات رسانهای ترامپ اعتنایی ندارد و مبنای تعامل خود را تنها بر دریافت پاسخ رسمی و مکتوب از طریق واسطهها قرار داده است. همزمان، گزارشهای رسانههایی نظیر آکسیوس و رویترز نیز نشان میدهد که علیرغم موضعگیریهای تند ترامپ، زمینه برای مذاکره بر سر نسخهای اصلاحشده از پیشنهادات ایران در نیویورک فراهم شده و طرف آمریکایی ناچار به ادامه گفتوگوها از طریق میانجیها شده است.
راهبرد تهران؛ ایجاد پنجره تنفس
ایران با تکیه بر تجربه تفاهمات پیشین، مذاکرات را فرصتی برای نقد کردن دستاوردهای میدانی مقاومت میبیند. بر اساس مواضع مطرحشده از سوی اعضای تیم رسانهای مذاکرات، تهران سازوکارهای جدیدی برای آزادسازی منابع مالی بلوکهشده خود تدوین کرده است. همچنین تثبیت موقعیت ژئوپلیتیک در تنگه هرمز و تدوین اسناد همکاری با عمان با پشتیبانی منطقهای در دستور کار قرار دارد. با این حال، پیشفرض اساسی ایران، تلقی مذاکرات صرفا به عنوان یک «پنجره تنفس محدود» برای بازسازی توان و آمادگی جهت رویارویی پرفشار احتمال (بهویژه پس از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا) است.
وضعیت شکننده ترامپ و بحرانهای واشنگتن
دولت ترامپ در ابعاد اقتصادی، نظامی و سیاسی در تنگنا قرار دارد. ادعای واشنگتن درباره کنترل تنگه هرمز با توقیف دومین زیرپاد (زهپاد) آمریکایی و جهش قیمت نفت باطل شد؛ موضوعی که رشد چشمگیر «پرمیوم ریسک» در بازار نفت و تحمیل هزینههای سنگین بر اقتصاد آمریکا را به همراه داشت.
بیشتر بخوانید:
پشت درهای بسته کمیته ۶ نفره | چه کسانی درباره سیاست خارجی تصمیم میگیرند؟
معمای رد پیشنهاد ۷ روزه؛ آمریکا چه میخواهد؟ | مسیر بعدی ترامپ چیست؟
اقتصاد زیر فشار محاصره؛ آیا یک شوک بیسابقه در راه است؟
بازی نفتی چین؛ فشار قیمتها آمریکا و ایران را دوباره به مذاکره نزدیک میکند؟
از سوی دیگر، طبق گزارش والاستریت ژورنال، زرادخانههای ارتش آمریکا با کمبود موشکهای پیشرفته روبهرو بوده و صنایع دفاعی هنوز نتوانستهاند این خلاء را پر کنند. این بحران انرژی و تسلیحاتی، به پاشنه آشیل حزب جمهوریخواه در آستانه انتخابات کنگره تبدیل شده است.
پرونده هستهای و احتمال تغییر معادلات
روزنامه خراسان در این باره مینویسد؛ اختلاف اساسی میان دو طرف، موضوع هستهای است؛ واشنگتن خواهان گنجاندن بندهای هستهای در توافق است، در حالی که تهران در این مقطع بههیچوجه درباره توان هستهای خود مذاکره نمیکند. بنبست در این موضوع میتواند مذاکرات را ناکام بگذارد. در چنین شرایطی، فعالسازی «نقشه دوم» ایران از طریق اقدامات پیشدستانه و تحمیل یک دوره تنش پرفشار پیش از انتخابات آمریکا محتمل خواهد بود؛ رویکردی که افزون بر گرفتن ابتکار عمل و فرصت تجدید قوا از نیروهای آمریکایی، با تشدید بحران انرژی، آسیبهای سنگین و جبرانناپذیری به نتیجه انتخابات آمریکا وارد خواهد کرد.