رویترز در گزارشی اختصاصی مدعی شد:
ایران در آستانه خرید موشکهای ضدکشتی مافوق صوت از چین | تغییر کامل بازی
در میانه تشدید تنش میان تهران و واشنگتن و همزمان با استقرار گسترده نیروهای دریایی آمریکا در منطقه، گزارش تازهای از خبرگزاری رویترز از یک تحول بالقوه مهم پرده برداشته است: ایران در آستانه نهایی کردن توافقی با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی مافوقصوت قرار دارد؛ تسلیحاتی که به گفته کارشناسان میتواند قواعد بازی نظامی در خلیج فارس را تغییر دهد.
به گزارش دیروزبان به نقل از رویترز، بر اساس این گزارش، مذاکرات تهران و پکن برای خرید موشکهای چینی CM-302 دستکم از دو سال پیش آغاز شده بود، اما پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در تابستان گذشته، بهطور محسوسی شتاب گرفت. شش منبع مطلع از این گفتوگوها گفتهاند که توافق اکنون به مراحل پایانی رسیده، هرچند هنوز زمان تحویل یا تعداد دقیق موشکها مشخص نیست.
همزمانی این خبر با تحرکات نظامی آمریکا در نزدیکی سواحل ایران، بر حساسیت موضوع افزوده است. واشنگتن در هفتههای اخیر، یکی از بزرگترین آرایشهای دریایی خود در سالهای گذشته را در منطقه مستقر کرده است؛ اقدامی که بهطور گسترده بهعنوان آمادهسازی برای سناریوهای نظامی احتمالی تعبیر میشود.
CM-302؛ چرا این موشک مهم است؟
موشک CM-302 یک موشک کروز ضدکشتی مافوقصوت با بردی در حدود ۲۹۰ کیلومتر است که برای پرواز در ارتفاع پایین و با سرعت بالا طراحی شده است. همین ویژگیها باعث میشود رهگیری آن برای سامانههای پدافندی کشتیها بسیار دشوار باشد.
دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل و پژوهشگر ارشد امور ایران، این موشکها را «تغییردهنده کامل بازی» توصیف کرده و گفته است که در صورت استقرار، توان تهاجمی دریایی ایران بهطور چشمگیری افزایش خواهد یافت. به بیان دیگر، این موشکها میتوانند تهدیدی واقعی برای ناوهای جنگی آمریکا و متحدانش باشند.
پیام مستقیم به ناوگان آمریکا
یکی از پیامدهای اصلی این توافق احتمالی، افزایش فشار بر حضور نظامی آمریکا در منطقه است. در حال حاضر، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن بههمراه گروه رزمی خود در نزدیکی ایران مستقر است و ناو یو اساس جرالد فورد نیز به منطقه اعزام شده است. این دو ناو در مجموع بیش از پنج هزار نیروی نظامی و حدود ۱۵۰ فروند هواپیما را حمل میکنند.
در چنین شرایطی، ورود موشکهای مافوقصوت ضدکشتی به زرادخانه ایران، محاسبات امنیتی آمریکا را پیچیدهتر میکند و ریسک هرگونه درگیری مستقیم را افزایش میدهد.
چین و ایران؛ فراتر از یک معامله تسلیحاتی
این معامله احتمالی صرفا یک قرارداد نظامی نیست، بلکه نشانهای از تعمیق روابط راهبردی میان چین و ایران در مقطعی حساس است. چین، ایران و روسیه در سالهای اخیر رزمایشهای مشترک دریایی برگزار کردهاند و همکاریهای آنها در حوزههای نظامی و امنیتی رو به گسترش بوده است.
پکن تاکنون بهطور رسمی از این مذاکرات ابراز بیاطلاعی کرده، اما همزمان بارها از ایران در برابر فشارهای غرب حمایت سیاسی کرده است. شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، پیشتر گفته بود پکن از «حاکمیت، تمامیت ارضی و کرامت ملی» ایران حمایت میکند؛ موضعی که در واشنگتن با نگرانی دنبال میشود.
نقض تحریمها و پیامدهای بینالمللی
در صورت نهایی شدن این توافق، به ادعای رویترز فروش موشکهای CM-302 به ایران نقض آشکار تحریم تسلیحاتی سازمان ملل خواهد بود؛ تحریمهایی که نخستین بار در سال ۲۰۰۶ اعمال شد، در سال ۲۰۱۵ بهطور موقت تعلیق شد و سپس دوباره بازگشت.
این مسئله میتواند تنشها میان چین و آمریکا را نیز تشدید کند و تلاشهای واشنگتن برای مهار برنامه موشکی و هستهای ایران را با چالش جدی روبهرو سازد.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند اهمیت واقعی این موشکها در ارتباط با تنگه هرمز آشکار میشود؛ آبراهی راهبردی که بخش قابلتوجهی از نفت جهان از آن عبور میکند. افزایش توان ایران برای تهدید کشتیها در این منطقه، میتواند پیامدهایی فراتر از یک تقابل نظامی دوجانبه داشته و بازار انرژی جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
یک سیگنال در دل بحران
در مجموع، گزارش رویترز از نزدیک شدن ایران و چین به یک توافق موشکی، نشانهای از ورود بحران ایران و آمریکا به مرحلهای پیچیدهتر است؛ مرحلهای که در آن، بازیگران بزرگ جهانی بیش از گذشته درگیر موازنهسازی هستند. اگر این معامله نهایی شود، نهتنها توان بازدارندگی ایران افزایش مییابد، بلکه محاسبات راهبردی واشنگتن در منطقه نیز ناگزیر از بازنگری خواهد بود؛ بازنگریای که میتواند پیامدهای آن فراتر از خلیج فارس احساس شود.