وسواس عضلهسازی بر شانههای مردان | وقتی تناسب اندام به یک بیماری تبدیل میشود
دهههاست که جوامع جهانی درگیر مبارزه با اختلالات تصویر بدنی در میان زنان و دختران هستند؛ پدیدهای که معمولا با وسواس برای لاغری و کاهش وزن همراه است.
به گزارش دیروزبان اما در حالی که در شناسایی این نشانهها در دختران پیشرفتی حاصل شده، یک بحران پنهان و متفاوت در میان پسران و مردان جوان در حال شکلگیری است که بسیار دشوارتر از قبل، تشخیص داده میشود: «وسواس برای حجیمتر و عضلانیتر شدن».
تله انضباط ظاهری
دکتر «روبرتو اولیواردیا»، روانشناس برجسته با بیش از ۳۰ سال تجربه در مطالعه اختلالات تصویر بدنی، هشدار میدهد که برخلاف دختران که تمایل به کوچکتر شدن دارند، پسران در تله «بزرگتر شدن» گرفتار میشوند. این تفاوت ماهوی، تشخیص را برای خانوادهها و پزشکان به یک کابوس تبدیل کرده است.
در حالی که کاهش وزن بیرویه در دختران اغلب با نگرانیهای سلامتی همراه است، اما در پسران، فعالیتهای وسواسگونه برای عضلهسازی، اغلب با برچسبهای مثبت نظیر «انضباط»، «پشتکار» و «سبک زندگی سالم» پوشانده میشوند. وقتی یک نوجوان ساعتهای طولانی را در باشگاه سپری میکند یا با دقت وسواسی مواد غذایی خود را میشمارد، اطرافیان به جای مشاهده نشانههای یک اختلال روانی، او را الگویی از اراده و تلاش میبینند. این «تشویق ناخواسته»، دقیقا همان چیزی است که اجازه میدهد اختلال در تصویر بدنی، بدون توجه، در رگهای جامعه مرد جوان ریشه بدواند.
مرز باریک میان سلامت و جنون
باید میان ورزشگری سالم و اختلال تصویر بدنی تمایز قائل شد. دکتر اولیواردیا تأکید میکند که اکثر مردان جوان با ورزش و رژیم غذایی اصولی، به دنبال سلامت هستند. اما نقطه عطف و آغاز خطر، زمانی است که «بدن» از یک ابزار برای زندگی، به «هدف اصلی» زندگی تبدیل شود.
نشانه اصلی این تغییر رویکرد، در خودبیباوری و مقایسه مداوم نهفته است. فردی که دچار این اختلال است، حتی پس از رسیدن به اندامی بسیار ورزیده، همچنان در آینه خود را «کوچک»، «ضعیف» یا «ناکافی» میبیند. در این مرحله، ورزش دیگر برای سلامت نیست، بلکه تلاشی بیپایان برای فرار از یک تصویر ذهنی ناقص است.
فیلترهای خطرناک در دنیای دیجیتال
نقش شبکههای اجتماعی در این بحران، نقش یک شتابدهنده را ایفا میکند. اینستاگرام و سایر پلتفرمها، سیل عظیمی از تصاویر مردانی با بدنهای فوقعضلانی و درصد چربی بسیار پایین را به سمت نوجوانان روان میکنند. مشکل اینجاست که مخاطب جوان، تفاوت میان یک بدن واقعی و تصویری را که حاصل نورپردازی حرفهای، ژستهای خاص، ویرایش دیجیتال و یا حتی استفاده از مکملهای خطرناک است، درک نمیکند. این تصاویر، استانداردهای غیرطبیعی و دستنیافتنی را به عنوان «معیار اصلی مردانگی» در ذهن آنها حک میکنند.
ضرورت بازنگری در نگاه اجتماعی
بحران تصویر بدنی در مردان، دیگر یک مسئله فردی نیست؛ بلکه یک چالش سلامت عمومی است. نیاز مبرمی به تغییر رویکرد در مدارس، باشگاهها و خانوادهها احساس میشود تا بتوانند میان «عشق به ورزش» و «وسواسِ تصویر» تمایز قائل شوند. اگر جامعه نتواند پشت نقاب «انضباط ورزشی»، دردِ ناشی از عدم رضایت از بدن را تشخیص دهد، این بحران پنهان، نسل آیندهای از مردان را با آسیبهای روانی و جسمی جبرانناپذیر مواجه خواهد کرد.