پشت پرده سوخترسانی به اسرائیل | رد پای دو شرکت مرموز در بازار نفت
در حالی که جنگ غزه ماههاست تیتر اول رسانههای جهان را به خود اختصاص داده، یک پرسش کلیدی در حاشیه این مناقشه همچنان بیپاسخ مانده بود: ماشین جنگی اسرائیل که به سوختهای فسیلی برای هواپیماها و خودروهای زرهیاش وابسته است، چگونه در بحبوحه تحریمها و فشارهای دیپلماتیک جهانی همچنان «نفس» میکشد؟
به گزارش دیروزبان گزارش تازه «میدل ایست آی» پرده از رازی برداشته که لایههای پنهان بازار جهانی نفت را نشانه میرود. در مرکز این شبکه پیچیده، نام دو شرکت به چشم میخورد که اگرچه در دنیای تجارت انرژی غولآسا هستند، اما برای افکار عمومی نامهایی ناآشنا به شمار میروند: «ویتول» سوئیسی و «هریتیج پترولیوم» مستقر در دبی.
بازیگرانِ سایه در زنجیره تأمین نسلکشی
برخلاف غولهای نفتی مانند «شل» یا «بریتیش پترولیوم» که زیر ذرهبین سهامداران و رسانهها هستند، ویتول و هریتیج پترولیوم در «سایه» فعالیت میکنند. آنها تولیدکننده نفت نیستند؛ بلکه معاملهگرانی هستند که بازار جهانی را مانند یک شبکه عصبی به هم متصل میکنند. مدل تجاری آنها بر پایه خرید نفت از مبدأ، جابهجایی در دریاها و فروش به مقصد نهایی است؛ فرآیندی که در آن مالکیت محمولهها چندین بار دستبهدست میشود تا ردپای مبدأ اصلی نفت و مقصد نهایی آن به راحتی قابل ردیابی نباشد.
بیشتر بخوانید:
ورود اینترنت استارلینک به امارات رسمی شد | این موضوع چه ربطی به ایران دارد؟
این زن اماراتی اینفلوئنسر طرفدار اسرائیل است | حالا همه دارند او را مسخره میکنند
چهره خرابِ حاکم دبی در سفرش به انگلیس جنجالی شد
این دقیقا همان نقطهای است که «میدل ایست آی» بر آن دست گذاشته است. تحلیل دادههای کشتیرانی نشان میدهد که در ماههای اخیر، بخش قابلتوجهی از نفت خام مورد نیاز پالایشگاههای اسرائیل توسط این دو شرکت تامین شده و کشتیهای نفتکش، خلأهای احتمالی در تأمین سوخت اسرائیل را پر کردهاند.
نفت در خدمت سیاست؟
اهمیت این افشاگری فراتر از یک گزارش اقتصادی است. از زمان آغاز عملیات نظامی اسرائیل در غزه، شرکتهای بینالمللی که با اسرائیل تعامل دارند، زیر فشار شدید کارزارهای تحریم قرار گرفتهاند. منتقدان میگویند تداوم جریان سوخت به اسرائیل، به معنای تأمین سوخت جتهای جنگنده و تانکهایی است که در میدانهای نبرد به کار گرفته میشوند.
در سوی دیگر ماجرا، شرکتهای تجاری پاسخی کلیشهای دارند: «ما تنها در چارچوب بازارهای جهانی انرژی و قراردادهای تجاری عمل میکنیم و مسئولیتی در قبال سیاستگذاریهای مشتریان نهایی نداریم.» اما واقعیت این است که در دنیای تجارت نفت، «بیطرفی» اغلب یک نقاب است. زمانی که پای تأمین انرژی یک اقتصادِ درگیر جنگ در میان باشد، شرکتهای تجاری نه تنها واسطه، بلکه ستون فقراتِ استمرارِ عملیاتهای نظامی محسوب میشوند.
چرا باید این نامها را به خاطر سپرد؟
پرونده ویتول و هریتیج پترولیوم نشان میدهد که برای شناخت مسیرهای تأمین انرژی اسرائیل، دیگر نمیتوان تنها به سراغ دولتها یا تولیدکنندگان بزرگ رفت. داستان اصلی در فاصله میان چاههای نفت و دهانه پالایشگاهها رقم میخورد؛ جایی که معاملهگرانِ زیرک، با استفاده از پیچیدگیهای قوانین بینالمللی و بازارهای موازی، نفت را به مقصد میرسانند.
این گزارش به خوبی ثابت کرد که شبکه تجارت جهانی نفت، حتی در سختترین شرایط سیاسی، انعطافپذیری عجیبی دارد. شاید نام این دو شرکت در هیچ تابلوی اعلانات عمومی ندرخشد، اما رد پای آنها در مخازن سوختی که ماشین جنگی اسرائیل را به حرکت درمیآورد، حالا به وضوح نمایان شده است. این تنها یک معامله تجاری نیست؛ بلکه نمادی از پیوند ناگسستنی میان منافع اقتصادی و جریانهای نظامی در خاورمیانه است.